Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan: Av. Mustafa ŞAHİN
Kısa cevap: Anayasa Mahkemesi ve Danıştay 8. Dairesinin yerleşik kararlarına göre KHK ile kamu görevinden çıkarılmış olmak, tek başına serbest avukatlığa ve baro levhasına yazılmaya engel değildir. KHK ile çıkarılan hukukçu avukatlık başvurusunda belirleyici olan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 5’te sayılan engellerin, özellikle kesinleşmiş mahkûmiyetin veya devam eden bir kamu davasının bulunup bulunmadığıdır. Baronun ret veya bekletme kararına karşı 15 gün içinde TBB’ye itiraz, TBB’nin ret kararına karşı 60 gün içinde idari dava açılabilir.
Olağanüstü hal döneminde kanun hükmünde kararnamelerle (KHK) kamu görevinden çıkarılan hâkim, savcı, kamu avukatı ya da hukuk fakültesi mezunu diğer kamu görevlilerinin en sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Baroya kaydolup serbest avukatlık yapabilir miyim?” Bu soru uzun süre uygulamada farklı cevaplar aldı; bir dönem levhaya yazılan kişilerin kayıtları dava yoluyla iptal edildi, bir dönem ise başvurular kabul edildi.
Bugün gelinen noktada Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Danıştay 8. Dairesinin kararları büyük ölçüde aynı yöndedir: KHK ile çıkarılmış olmak, tek başına avukatlığa engel sayılmamaktadır. Ancak ceza kovuşturmasının bulunup bulunmadığı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet olup olmadığı ve başvurunun hangi aşamada olduğu sonucu doğrudan etkiler. Bu yazıda KHK ile çıkarılan hukukçunun avukatlık yolunu, başvuru ve itiraz sürelerini, yetkili idare mahkemelerinde görülen davaları ve yerleşik içtihadı sade bir dille anlatmaya çalışıyoruz.
Başlıklar
Sorunun kaynağı: “Kamu hizmetinde istihdam yasağı”
OHAL KHK’larında ve bunları kanunlaştıran düzenlemelerde (örneğin 6749 sayılı Kanun m. 4/3), görevine son verilenlerin “bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler” şeklinde bir hüküm yer alır. Öte yandan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 1. maddesi, avukatlığı “kamu hizmeti ve serbest bir meslek” olarak tanımlar.
İdarenin bir dönem benimsediği yorum, bu iki hükmü birleştirerek şöyle bir sonuca varıyordu: Avukatlık kamu hizmeti olduğuna göre, kamu hizmetinde istihdam yasağı olan kişi avukat da olamaz. Bu yorum üzerine Adalet Bakanlığı, Türkiye Barolar Birliğinin (TBB) levhaya yazılmayı uygun bulan kararlarına karşı iptal davaları açtı ve ilk yıllarda bazı yargı kararları bu yönde verildi.
Karşı görüş ise serbest avukatın devletle bir istihdam (memuriyet veya sözleşmeli personel) ilişkisi kurmadığını, idari hiyerarşiye bağlı olmadığını ve bağımsız savunmayı temsil ettiğini vurguladı. Yargı içtihadı zamanla bu ikinci görüş doğrultusunda istikrar kazandı.
Avukatlık Kanunu m. 5: Avukatlığa kabulde engeller nelerdir?
Avukatlık Kanunu m. 3, avukatlığa kabul için Türk vatandaşı olmak, hukuk fakültesi mezunu olmak, staj bitim belgesi almak, baro bölgesinde ikamet etmek ve “avukatlığa engel bir hali olmamak” şartlarını arar. Engel haller ise m. 5’te sınırlı sayıda (tahdidi olarak) sayılmıştır. Konumuz bakımından önemli olanlar şunlardır:
- m. 5/1-a: Kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla hapis cezası veya devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, dolandırıcılık gibi maddede sayılan suçlardan mahkûm olmak.
- m. 5/1-b: “Kesinleşmiş bir disiplin kararı sonucunda hâkim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak”.
- m. 5/3: (a) bendindeki cezalardan birini gerektiren bir suçtan aday hakkında kamu davası açılmışsa, başvuru hakkındaki kararın kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir.
Maddenin ikinci fıkrasına göre (a) bendinde sayılan yüz kızartıcı suçlardan biriyle hüküm giymiş olanlar, cezaları ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmez. Bu nedenle mahkûmiyetin ertelenmesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) arasındaki fark önemlidir: Erteleme bir mahkûmiyet hükmüdür; HAGB ise kurulmuş ancak açıklanmamış bir hükümdür ve Anayasa Mahkemesine göre mahkûmiyet gibi değerlendirilemez (AYM, B. No: 2020/3058). Adli sicil ve arşiv kayıtlarının hangi hâllerde silindiği adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi yazımızda ayrıca anlatılmıştır.
Danıştay 8. Dairesi, KHK ile doğrudan kamu görevinden çıkarmanın bir disiplin kararı olmadığını, dolayısıyla m. 5/1-b kapsamına girmediğini kabul etmektedir (Danıştay 8. D., E. 2021/5624, K. 2023/5600). Kanunda sayılmayan bir sebebe dayanarak başvurunun reddedilmesi, kanunilik ve hukuki güvenlik ilkeleriyle bağdaşmaz.
Anayasa Mahkemesi ne diyor?
AYM, KHK ile çıkarılan hukukçuların levha kaydının iptal edilmesine ilişkin çok sayıda bireysel başvuruda ihlal kararı vermiştir. Kararların ortak noktası, istihdam yasağının serbest avukatlığı da kapsayacak şekilde yorumlanmasının öngörülemez olduğudur.
- Tamer Mahmutoğlu [GK], B. No: 2017/38953, 23.07.2020 ve B. No: 2018/37392 [GK], 23.07.2020: Genel Kurul, kamu hizmetinde istihdam yasağının serbest avukatlığa teşmil edilmesini “oldukça zorlama ve öngörülemez” bulmuş; 2018/37392 sayılı başvuruda hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmederek dosyayı yeniden yargılama için Ankara 8. İdare Mahkemesine göndermiştir.
- AYM, B. No: 2018/24939, 16.09.2020: Kamu görevlisi olmayan ve mesleğini serbestçe icra eden avukatların kamu hizmetinde istihdam edildiğinin kabul edilemeyeceği belirtilmiş, Anayasa m. 20’deki özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
- AYM, B. No: 2019/4653, 14.10.2020 ve B. No: 2018/17932, 14.10.2020: Avukatlığın kural olarak kamu hiyerarşisine dâhil olmayan serbest bir meslek olduğu vurgulanmıştır.
- AYM, B. No: 2020/3058, 30.03.2022: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının mahkûmiyet gibi değerlendirilerek avukatlığa kabulün reddedilmesi bariz takdir hatası sayılmıştır.
- AYM, B. No: 2019/19788, 05.07.2022 ve B. No: 2020/28511, 04.10.2023: m. 5/3’ün doğrudan bir yasak değil, baro ve TBB’ye tanınmış bir takdir yetkisi olduğu belirtilmiştir.
Danıştay 8. Dairesinin yerleşik yaklaşımı
Baro levhasına yazılma uyuşmazlıklarında temyiz incelemesini Danıştay 8. Dairesi yapmaktadır. 2023 ve 2024 yıllarında verilen kararlarda KHK ile çıkarılan hukukçu avukatlık başvurusu bakımından şu ilkeler öne çıkmaktadır:
| Karar | Tarih | Öne çıkan ilke |
|---|---|---|
| Danıştay 8. D., E. 2021/7497, K. 2023/5301 | 01.11.2023 | KHK ile çıkarılma tek başına levhaya yazılmaya engel değildir; kovuşturma yokken bekletme yapılamaz. |
| Danıştay 8. D., E. 2022/3953, K. 2024/267 | 30.01.2024 | Yalnızca ceza soruşturması yürütülmesi kayda engel oluşturmaz. |
| Danıştay 8. D., E. 2021/7259, K. 2023/6865 | 06.12.2023 | İşlem tarihinden sonra başlayan kovuşturma, işlemin denetiminde aleyhe gerekçe yapılamaz. |
| Danıştay 8. D., E. 2021/6399, K. 2023/4357 | 04.10.2023 | Ceza davasında beraat kararı varken kayda engel yoktur. |
| Danıştay 8. D., E. 2021/4902, K. 2023/3845 | 14.09.2023 | KHK ile çıkarılma engel değildir; ancak derdest kovuşturma nedeniyle bekletme kararı hukuka uygun bulunabilir. |
| Danıştay 8. D., E. 2024/2144, K. 2024/6422 | 06.12.2024 | HSK kararıyla meslekten çıkarılma engel değildir; derdest kovuşturmanın sonucunun beklenmesi yerinde görülmüştür. |
| Danıştay 8. D., E. 2021/5971, K. 2023/5036 | 20.10.2023 | Levhaya yazılma talebinin reddine ilişkin davalarda temyiz yolu açıktır. |
Bu tablodan çıkan sonuç şudur: Belirleyici olan KHK değil, ceza yargılamasının durumudur. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet (m. 5/1-a) varsa kayıt mümkün değildir; Danıştay da mahkûmiyetin kesinleşmesi hâlinde TBB’nin yeniden işlem tesis etmesi gerekeceğini belirtmiştir (Danıştay 8. D., E. 2022/60, K. 2023/7751). Hakkında açılmış ve süren bir kamu davası varsa baro veya TBB takdir yetkisini kullanarak başvuruyu bekletebilir. Yalnızca soruşturma varsa bekletme yapılamaz.
Kovuşturma, soruşturma, beraat ve HAGB: Hangi durumda ne olur?
| Durumunuz | Levhaya yazılma bakımından sonuç |
|---|---|
| Hakkınızda hiçbir soruşturma veya dava yok | KHK ile çıkarılma tek başına engel değildir; başvurunun karara bağlanması gerekir. |
| Yalnızca ceza soruşturması var (iddianame yok) | m. 5/3 uygulanamaz; bekletme kararı verilemez. |
| m. 5/1-a kapsamındaki bir suçtan kamu davası açılmış ve sürüyor | Baro/TBB kovuşturma sonuna kadar bekletme kararı verebilir; bu takdiri bir yetkidir, otomatik ret değildir. |
| Beraat kararı verilmiş | Danıştay kararlarına göre kayda engel yoktur. |
| HAGB kararı verilmiş | Mahkûmiyet sayılmadığından tek başına engel değildir (AYM, B. No: 2020/3058). |
| m. 5/1-a kapsamında kesinleşmiş mahkûmiyet var | Avukatlığa kabul engeli vardır. |
Önemli bir ayrıntı da işlem tarihi ilkesidir. İdari yargı, işlemi tesis edildiği tarihteki hukuki ve fiili duruma göre denetler. Başvurunuz karara bağlandığında hakkınızda kamu davası yoksa, sonradan açılan bir dava o işlemin hukuka uygunluğunu geriye dönük olarak etkilemez (Danıştay 8. D., E. 2021/5624, K. 2023/5600; AYM, B. No: 2019/19788).
Başvuru ve itiraz süreci: Baro, TBB, Adalet Bakanlığı
Levhaya yazılma süreci Avukatlık Kanunu m. 7 ve m. 8’de düzenlenmiştir. Süreleri kaçırmamak sonucu doğrudan etkiler.
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Baro yönetim kurulu kararı | 1 ay | Gerekçeli karar verilir; süresinde karar verilmezse talep reddedilmiş sayılır. |
| TBB’ye itiraz | 15 gün | Ret veya bekletme kararının tebliğinden (ya da zımni ret oluştuğunda) itibaren, baro aracılığıyla yapılır. |
| TBB’nin itiraz kararı | 1 ay | Süresinde karar verilmezse itiraz reddedilmiş sayılır. |
| Adalet Bakanlığı incelemesi | 2 ay | Kabul kararları Bakanlığa gönderilir; Bakanlık uygun bulmazsa TBB üçte iki çoğunlukla ısrar ederse karar onaylanmış sayılır. |
| İptal davası | 60 gün | Ret işleminin tebliğinden veya zımni ret süresinin dolmasından itibaren (İYUK m. 7). |
Avukatlık Kanunu m. 8/6 uyarınca Bakanlığın kararlarına karşı TBB, aday ve baro; TBB’nin ısrar kararlarına karşı ise Adalet Bakanlığı, aday ve baro idari yargıya başvurabilir. Aday açısından davalı genellikle ret işlemini kuran TBB’dir. TBB’nin merkezi Ankara’da olduğundan bu davalar uygulamada oradaki idare mahkemelerinde görülmekte, istinaf incelemesi bölge idare mahkemesinde, temyiz incelemesi Danıştay 8. Dairesinde yapılmaktadır. Danıştay, levhaya yazılma talebinin reddinin meslekten çıkarılma sonucunu doğurduğunu kabul ederek bu davalarda temyiz yolunun açık olduğuna karar vermiştir (Danıştay 8. D., E. 2021/5971, K. 2023/5036). Dayanak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 46/1-d’deki “belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları” ibaresidir. Bu nedenle Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık açısından ruhsat ve baro levhası uyuşmazlıkları, idari yargı süreleri gözetilerek takip edilmelidir.
12. Yargı Paketi dava sürecini değiştirdi mi?
31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, Avukatlık Kanunu’nda değişiklik yapmamıştır; avukatlığa kabul şartları, engeller ve bekletme yetkisine ilişkin m. 3, 5, 7 ve 8 aynen yürürlüktedir. Buna karşılık İYUK’ta iki önemli değişiklik vardır. Birincisi, bölge idare mahkemesi sonucu doğru bulduğu ancak gerekçesini hatalı gördüğü kararı gerekçeyi değiştirerek onayabilir; dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesi ise görevsizlik, yetkisizlik, eksik veya yanlış hasım, eksik inceleme gibi kanunda sayılan hâllerle sınırlandırılmıştır (İYUK m. 45/3 ve 45/5). İkincisi, m. 46/1 kapsamı dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden verdiği kararlara karşı da, tek hâkimle görülen davalar gibi istisnalar dışında, 30 gün içinde temyiz yolu açılmıştır (İYUK m. 46/2). Levha davaları zaten m. 46/1-d kapsamında olduğundan temyiz yolu açık kalmaya devam etmektedir.
Adım adım: KHK ile çıkarılan hukukçu avukatlık başvurusunu nasıl yürütür?
- Ceza durumunuzu netleştirin: Hakkınızda soruşturma mı, kovuşturma mı var; beraat, kovuşturmaya yer olmadığı, HAGB veya mahkûmiyet kararı mı verildi; karar kesinleşti mi? Bunu belgelerle tespit edin.
- Staj veya levha başvurusunu yapın: İkamet ettiğiniz yerin barosuna, staj bitim belgesi veya muafiyet dayanağınızla başvurun.
- Baro kararını takip edin: Bir ay içinde karar verilmezse zımni ret oluştuğunu bilin.
- 15 gün içinde TBB’ye itiraz edin: İtirazda m. 5’in tahdidi olduğunu ve AYM ile Danıştay kararlarını gerekçeli olarak gösterin.
- TBB kararını ve Bakanlık sürecini izleyin: Kabul kararı Bakanlık incelemesine gider; bu aşamada da süreler işler.
- Gerekirse 60 gün içinde iptal davası açın: Dava yetkili idare mahkemesinde görülür; yürütmenin durdurulması da istenebilir.
- Kanun yollarını kullanın: İstinaf ve ardından Danıştay temyizi; nihai karardan sonra şartları varsa 30 gün içinde AYM’ye bireysel başvuru.
Eski hâkim, savcı ve kamu hukukçuları staj yapmak zorunda mı?
Avukatlık Kanunu m. 4’e göre adli, idari ve askeri yargıda hâkimlik ve savcılıkta, Anayasa Mahkemesi raportörlüğünde, Danıştay üyeliğinde veya hukuk fakültelerinde öğretim üyeliğinde dört yıl; kamu kurum ve kuruluşlarının hukuk müşavirliği görevinde on yıl hizmet etmiş olanlarda m. 3’ün (c) ve (d) bentlerindeki koşullar, yani staj şartı aranmaz. Bu kişilerin levhaya yazılmasında ayrıca sicil özetlerinin onaylı örneği istenir. Kanun, hizmetin hangi şekilde sona erdiğine göre bir ayrım yapmamaktadır; bu nedenle KHK ile çıkarılan ve aranan hizmet süresini doldurmuş bir hâkim veya savcının staj yapmadan levhaya yazılma talebinde bulunması mümkündür. Süreyi doldurmayanlar ise staj listesine yazılarak stajı tamamlamak zorundadır.
| Önceki görev | Staj muafiyeti için gereken süre |
|---|---|
| Adli, idari veya askeri yargıda hâkim ya da savcı | 4 yıl |
| Anayasa Mahkemesi raportörü, Danıştay üyesi | 4 yıl |
| Hukuk fakültesinde öğretim üyesi | 4 yıl |
| Kamu kurumunda hukuk müşaviri | 10 yıl |
| Diğer kamu hukukçuları (ör. kurum avukatı, hukuk biriminde çalışan memur) | Muafiyet yok; staj gerekir |
Staj başvurusunda da aynı ilkeler geçerli mi?
Evet. Baro staj listesine yazılma talepleri de aynı Kanun hükümlerine tabidir. Danıştay 8. Dairesi, 667 sayılı KHK ile meslekten çıkarılan bir hâkimin staj listesine yazılma talebinde, işlem tarihinde kovuşturma bulunmadığı hâlde sonradan açılan kamu davasına dayanılarak verilen kararı hukuka aykırı bulmuştur (Danıştay 8. D., E. 2021/5624, K. 2023/5600). Hâkim ve savcılıktan çıkarılanların staj şartı bakımından ayrıca kendi hizmet sürelerinin muafiyet sağlayıp sağlamadığı ise somut olaya göre değerlendirilmelidir.
OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararının etkisi
7075 sayılı Kanunla kurulan OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu, kamu görevinden çıkarma tedbirinin kendisini ve göreve iade taleplerini inceler. Avukatlığa kabul şartlarını düzenlemez. Yayımlanmış Danıştay ve AYM kararlarında, Komisyonun ret kararının avukatlık başvurusu üzerinde bağımsız bir etkisi olduğu yönünde bir değerlendirme bulunmamaktadır; Danıştay bu konuda bir dosyada uyuşmazlığı doğrudan m. 5/3 yönünden incelemiştir (Danıştay 8. D., E. 2021/5975, K. 2023/5249).
Komisyon başvurunuzu kabul eder ve kamu görevine dönerseniz, bu kez Avukatlık Kanunu’nun avukatlıkla birleşemeyen işlere ilişkin hükümleri gündeme gelir; memuriyet ile serbest avukatlık aynı anda yürütülemez. Komisyonun ret kararına karşı ise tebliğden itibaren 60 gün içinde, Ankara’da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği idare mahkemelerinde dava açılabilir. Bu dava ile avukatlık başvurusu birbirinden bağımsız yürür; Komisyon başvurusunun reddi, levhaya yazılma talebinin reddi için tek başına bir gerekçe oluşturmaz.
Kamu avukatlığı ve serbest avukatlık ayrımı
İçtihadın lehe sonuçları serbest avukatlık içindir. Bir kamu kurumunda kadrolu veya sözleşmeli avukat olarak çalışmak ise doğrudan bir kamu istihdamı ilişkisidir ve KHK’lardaki istihdam yasağının kapsamında kalmaya devam eder. Bu nedenle başvuru yaparken hedeflenen çalışma biçiminin serbest avukatlık olduğunu bilmek önemlidir.
Levhaya yazıldıktan sonra: CMK, adli yardım, kamu kurumları ve pasaport
KHK ile çıkarılan hukukçu avukatlık ruhsatını aldıktan sonra da mesleğin icrasına ilişkin bazı sorularla karşılaşabilir:
| Konu | Değerlendirme |
|---|---|
| CMK zorunlu müdafilik ve adli yardım listeleri | Levhaya yazılan avukatın bu listelere kaydını KHK ile çıkarılmış olması nedeniyle engelleyen açık bir kanun hükmüne rastlanmamaktadır; kayıt, baronun genel kurallarına göre yapılır. |
| Kamu kurumunda kadrolu veya sözleşmeli avukatlık | KHK’lardaki “doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemez” yasağı kapsamındadır. |
| Kamu kurumlarına serbest avukat olarak vekâlet | Yasağın “dolaylı görevlendirme” kısmı nedeniyle tartışmalıdır; sözleşme öncesinde kurumun yaklaşımı yazılı olarak sorulmalıdır. |
| Pasaport | Pasaport tahditleri avukatlık ruhsatından bağımsız bir idari tedbirdir; levhaya yazılmanın şartı değildir ve ayrı yargısal yollarla tartışılır. |
| Göreve iade | Ücret karşılığı kamu görevi avukatlıkla birleşemeyeceğinden (Avukatlık Kanunu m. 11) göreve dönen kişinin levha kaydı askıya alınmalı veya silinmelidir. |
Benzer bir mülkiyet hakkı sorunu, KHK ile çıkarılan emniyet mensuplarının emekli ikramiyesinde de yaşanmıştır; bu konu KHK ile çıkarılan emniyet personelinin emekli ikramiyesi yazımızda incelenmiştir.
Gerekli belgeler
- Nüfus cüzdanı örneği ve ikametgâh belgesi
- Hukuk fakültesi diploması (veya onaylı örneği)
- Staj bitim belgesi ya da staj muafiyetine dayanak hizmet belgesi; m. 4 kapsamındaki başvurularda onaylı sicil özeti
- Adli sicil kaydı ve arşiv kaydı
- Hakkınızdaki soruşturma/kovuşturma dosyalarına ilişkin güncel durum belgeleri (kovuşturmaya yer olmadığı kararı, beraat kararı, kesinleşme şerhi, HAGB kararı vb.)
- KHK listesinde yer aldığınızı gösteren Resmî Gazete bilgisi ve varsa OHAL Komisyonu kararı
- Baronun istediği diğer belgeler (fotoğraf, sağlık beyanı, mal beyanı vb.)
Sık yapılan hatalar
- Süreyi kaçırmak: Baronun sessiz kalması da bir ret kararıdır; 15 günlük TBB itiraz süresi bu tarihten itibaren işler.
- Soruşturma ile kovuşturmayı karıştırmak: Bekletme yetkisi ancak kamu davası açılmışsa doğar; itirazda bu ayrımı açıkça yazmak gerekir.
- HAGB kararını mahkûmiyet sanmak: HAGB, m. 5/1-a anlamında mahkûmiyet değildir.
- Ceza dosyası belgelerini eksik sunmak: Belirleyici olan ceza yargılamasının durumu olduğundan güncel ve kesinleşme şerhli belgeler sunulmalıdır.
- OHAL Komisyonu sonucunu beklemek: Komisyon süreci avukatlık başvurusunun ön şartı değildir.
- Bireysel başvuru süresini kaçırmak: Nihai karar tebliğinden itibaren 30 gün içinde AYM’ye başvurulmalıdır.
Yasal dayanaklar
KHK ile çıkarılan hukukçu avukatlık başvurusunda uygulanan başlıca hükümler şunlardır:
| Konu | Dayanak |
|---|---|
| Avukatlığın niteliği | 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 1 |
| Kabul şartları ve staj muafiyeti | Avukatlık Kanunu m. 3 ve 4 |
| Kabul engelleri ve bekletme | Avukatlık Kanunu m. 5 |
| Baro, TBB ve Bakanlık süreci | Avukatlık Kanunu m. 7 ve 8 |
| Avukatlıkla birleşemeyen işler | Avukatlık Kanunu m. 11 |
| İstihdam yasağı | OHAL KHK’ları; 6749 sayılı Kanun m. 4/3 |
| Dava, istinaf ve temyiz | 2577 sayılı İYUK m. 7, 32, 45, 46 |
| Bireysel başvuru | 6216 sayılı Kanun m. 47 |
Sık Sorulan Sorular
KHK ile ihraç edilen biri avukatlık yapabilir mi?
AYM ve Danıştay 8. Dairesinin yerleşik kararlarına göre KHK ile kamu görevinden çıkarılmış olmak tek başına serbest avukatlığa engel değildir. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet veya m. 5’te sayılan başka bir engel yoksa levhaya yazılma talebinin kabulü gerekir.
Hakkımda soruşturma devam ediyor; başvurum bekletilebilir mi?
Hayır. Bekletme yetkisi ancak kamu davası açılmışsa kullanılabilir. Yalnızca soruşturma bulunması kayda engel değildir (Danıştay 8. D., E. 2022/3953, K. 2024/267).
Hakkımda ceza davası sürüyor; ne olur?
m. 5/1-a’daki bir suçtan kamu davası açılmışsa baro veya TBB başvuruyu kovuşturma sonuna kadar bekletebilir. Bu bir yasak değil, takdir yetkisidir; somut olayın niteliği değerlendirilmelidir.
Daha önce levha kaydım iptal edilmişti; ne yapabilirim?
AYM ihlal kararlarından sonra yeniden yargılamalarda önceki iptal kararlarının kaldırıldığı örnekler bulunmaktadır; Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi de bu doğrultuda ilk derece kararını kaldırarak işlemi iptal etmiştir (E. 2020/801, K. 2020/1321). Kendi dosyasında ihlal kararı alan kişi, 6216 sayılı Kanun m. 50 uyarınca yeniden yargılama talep edebilir. Yeni bir başvuru veya yeniden yargılama talebinin hangisinin uygun olduğu dosyanın aşamasına göre değerlendirilmelidir.
Dava hangi mahkemede açılır?
Davalı TBB olduğundan davalar uygulamada TBB merkezinin bulunduğu yerdeki idare mahkemelerinde açılmakta, istinaf bölge idare mahkemesinde, temyiz Danıştay 8. Dairesinde incelenmektedir.
Adalet Bakanlığı kabul kararına itiraz ederse ne olur?
Bakanlık kararı uygun bulmazsa TBB’ye geri gönderir; TBB üçte iki çoğunlukla ısrar ederse karar onaylanmış sayılır. Bakanlık bu ısrar kararına karşı idari dava açabilir; bu davada aday da sürece katılabilir.
Hâkimlik veya savcılıktan çıkarılanlar için farklı bir kural var mı?
Hayır. Danıştay, HSK kararıyla meslekten çıkarılmanın da levhaya yazılmaya tek başına engel olmadığını kabul etmiştir (Danıştay 8. D., E. 2024/2144, K. 2024/6422).
KHK ile çıkarılan hâkim staj yapmadan avukat olabilir mi?
Hâkimlik veya savcılıkta en az dört yıl hizmeti bulunanlarda staj şartı aranmaz (Avukatlık Kanunu m. 4). Bu süre dolmamışsa staj listesine yazılarak stajın tamamlanması gerekir.
KHK’lı avukat CMK listesine yazılabilir mi?
Levhaya yazılan avukatın CMK ve adli yardım listelerine kaydını yalnızca KHK ile çıkarılmış olması nedeniyle engelleyen açık bir kanun hükmü bulunmamaktadır; kayıt baronun genel kurallarına göre değerlendirilir.
Kamu kurumunda avukat olarak çalışabilir miyim?
KHK’lardaki istihdam yasağı kamu kurumlarında kadrolu veya sözleşmeli çalışmayı kapsar. Lehe içtihat serbest avukatlık içindir.
Baroya yapılacak başvurularda dosyanın ceza yargılaması boyutu ile idari süreç birlikte değerlendirilmelidir. Süreler kısa olduğundan, ret ya da bekletme kararının tebliğ tarihini not etmek ilk ve en önemli adımdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
Hesaplayıcı: Harç hesaplama
İlgili yazılar: KHK ile Çıkarılan Emniyet Personelinin Emekli İkramiyesi Hakkı · İmar Planı Değişikliğine İtiraz ve İptal Davası · RTÜK Cezasına İtiraz
Süreç ve süreler rehberi: Ankara’da İdari Dava ve Kamulaştırma: Süreç ve Süreler
Diğer hesaplayıcılar ve güncel bülten: Hukuki hesaplayıcılar · Güncel bülten


