Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan: Av. Halil ŞAHİN
Kısa cevap: Koşullu salıverme oranları genel kuralda süreli hapis cezasının 1/2’si; kasten öldürme, bazı cinsel suçlar ve örgüt suçlarında 2/3’ü; yetişkinlerin nitelikli cinsel suçları, uyuşturucu ticareti ve terör suçlarında 3/4’üdür. Müebbet hapiste genel kuralda 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl iyi hâlle geçirilmelidir. 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) bu oranları değiştirmemiştir; Ağustos 2026’daki 7593 sayılı Kanun ise yalnızca çocuk hükümlülere ilişkin bir hesap kuralını daraltmıştır.
“Bu ceza ile ne kadar yatılır?” sorusunun cevabı büyük ölçüde koşullu salıverme (halk arasında “şartla tahliye”) kurallarına bağlıdır. Koşullu salıverme, hükümlünün cezasının kanunda belirtilen kısmını cezaevinde iyi hâlli olarak geçirdikten sonra, kalan kısmını dışarıda ve denetim altında tamamlamasıdır. Bu yazıda koşullu salıverme oranlarını, müebbet cezalardaki süreleri, tekerrür ve mahsubun hesaba etkisini, çocuk hükümlülere ve özel infaz usullerine ilişkin kuralları ve son yargı paketlerinin getirdiklerini örneklerle anlatıyoruz.
Başlıklar
Koşullu salıverme nedir, hangi şartlara bağlıdır?
Koşullu salıverme 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107 ve 108. maddelerinde düzenlenir. İki temel şartı vardır:
- Kanunda öngörülen sürenin cezaevinde geçirilmesi. Bu süre suç tipine, cezanın türüne ve tekerrür durumuna göre değişir.
- Bu sürenin iyi hâlli geçirilmesi. Kanun’un 107/1 maddesine göre hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli geçirmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesi, koşullu salıvermenin otomatik bir hak olmadığını, unsurlarının belli bir sürenin çekilmesi, bu sürede iyi hâl gösterilmesi, salıverildikten sonra denetim altında kalınması ve gereklerine uyulmazsa kararın geri alınabilmesi olduğunu belirtmiştir (AYM, B. No: 2016/6830). Ayrıca koşullu salıverme kurallarının yalnızca cezaevi politikası olmadığını, cezanın ne kadar çekileceğini belirlediği için maddi ceza hukuku niteliği taşıdığını vurgulamıştır (AYM, B. No: 2013/1202; AYM, B. No: 2023/68722). Bu tespitin pratik sonucu önemlidir: Oranları ağırlaştıran değişiklikler, yürürlükten önce işlenen suçlara uygulanamaz.
İyi hâl nasıl belirlenir?
İyi hâl, Kanun’un 89. maddesi uyarınca idare ve gözlem kurulu tarafından en geç altı ayda bir yapılan değerlendirmeyle belirlenir. Kurum düzenine uyum, hakların iyi niyetle kullanılması, iyileştirme ve eğitim programlarına katılım, tekrar suç işleme riski gibi ölçütler dikkate alınır. Olumsuz değerlendirilen hükümlü en geç bir yıl içinde yeniden değerlendirilir. Toplam on yıl ve üzeri cezalarda ve terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel suçlar ile uyuşturucu ticareti gibi suçlarda kurula Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği savcı başkanlık eder.
Kurumun gerekçeli raporu infaz hâkimine gönderilir; hâkim dosya üzerinden karar verir (m. 107/11). Yargıtay, hükümlünün hakkı kazandığı tarihin esas alınması gerektiğini, başvuru tarihine göre geç başlatılan koşullu salıvermenin hukuka aykırı olduğunu kabul etmiştir (Yargıtay 1. CD, E. 2023/2826, K. 2023/4068).
Koşullu salıverme oranları: hangi suçta hangi oran?
İnternette en çok karıştırılan konu budur. Özellikle uyuşturucu, cinsel suçlar ve terör suçlarında “2/3 mü, 3/4 mü?” sorusu sıkça sorulur. Doğru cevap, suçun hangi fıkradan oluştuğuna ve hükümlünün yetişkin mi çocuk mu olduğuna göre değişir.
| Suç grubu | Süreli hapiste oran | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kural (hırsızlık, dolandırıcılık, yaralama vb.) | 1/2 | 5275 m. 107/2 |
| Kasten öldürme (TCK 81, 82, 83) | 2/3 | m. 107/2 |
| Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/2-d), işkence ve eziyet (TCK 94–96) | 2/3 | m. 107/2 |
| Basit cinsel saldırı (TCK 102/1), basit reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK 104/1), cinsel taciz (TCK 105) | 2/3 | m. 107/2 |
| Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK 132–138) | 2/3 | m. 107/2 |
| Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (TCK 326–339) | 2/3 | m. 107/2 |
| Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar | 2/3 | m. 107/4 |
| Nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2), çocukların cinsel istismarı (TCK 103), nitelikli reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK 104/2-3) — yetişkin hükümlü | 3/4 | m. 108/9 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188) — yetişkin hükümlü | 3/4 | m. 108/9 |
| Cinsel suçlar ve TCK 188’den mahkûm çocuklar | 2/3 | m. 107/2 |
| Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar | 3/4 | 3713 m. 17 |
| Birinci kez tekerrür | 2/3 (suçun kendi oranı 3/4 ise 3/4) | m. 108/1 |
| İkinci kez tekerrür (7550 sonrası) | 3/4 | m. 108/3 |
Kasten öldürmede 2/3 oranının uygulanması gerektiğini Yargıtay açıkça teyit etmiştir (Yargıtay 1. CD, E. 2023/5770, K. 2023/6167). Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda 7242 sayılı Kanun’la getirilen 2/3 oranı, önceki 3/4 oranına göre lehe olduğundan eski tarihli suçlara da uygulanır (Yargıtay 1. CD, E. 2021/6991, K. 2021/14245). Terör suçlarında ise oran 7242 sayılı Kanun’dan önce de sonra da 3/4’tür (AYM, B. No: 2022/17772; Yargıtay 1. CD, E. 2023/5799, K. 2023/7382).
Uyuşturucu ticaretinde “2/3” bilgisi ancak hükümlü çocuksa doğrudur; yetişkinlerde 108/9 uyarınca oran 3/4’tür. Kullanmak için uyuşturucu bulundurma (TCK 191) ise bu kapsamda değildir ve genel kurala tabidir.
Müebbet hapiste kaç yıl yatılır?
| Suç grubu | Ağırlaştırılmış müebbet | Müebbet |
|---|---|---|
| Genel kural | 30 yıl | 24 yıl |
| Örgüt suçları (m. 107/4) ve terör suçları (3713 m. 17) | 36 yıl | 30 yıl |
| Mükerrirler ve m. 108/9 kapsamındaki cinsel suçlar ile uyuşturucu ticareti | 39 yıl | 33 yıl |
| Devletin güvenliği, anayasal düzen ve milli savunmaya karşı suçların bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi | Koşullu salıverme uygulanmaz (m. 107/16) | — |
Terör hükümlülerinde koşullu salıverme yasakları
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m. 17/2’ye göre tutuklu veya hükümlü iken firar ya da ayaklanma suçundan mahkûm edilenler ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanlar, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile koşullu salıvermeden yararlanamaz. Terör suçundan mahkûmiyeti kesinleştikten sonra yeniden bu Kanun kapsamında suç işleyenler bakımından da benzer bir yasak öngörülmüştür (m. 17/3). Bu yasaklar hükümlünün infaz sırasındaki davranışına bağlıdır; 5275 m. 107/16’daki yasak ise doğrudan suçun niteliğinden kaynaklanır ve kurumdaki tutumdan bağımsız olarak uygulanır.
108/9 hükmü 2014’te 6545 sayılı Kanun’la eklendiğinden, 39 ve 33 yıllık süreler bu kapsamdaki suçlarda kural olarak hükmün yürürlüğünden sonra işlenen suçlara uygulanır.
Birden fazla ceza varsa üst sınırlar
Birden fazla cezanın toplanması (içtima) hâlinde kanun azami süreler öngörür. Birden fazla süreli hapis cezasında cezaevinde geçirilecek süre en fazla 28 yıl, örgüt suçlarında 32 yıldır. Müebbet ile süreli hapis birleştiğinde üst sınır genel olarak 30 yıl, örgüt suçlarında 34 yıldır (Yargıtay 1. CD, E. 2019/3912, K. 2021/10358). Kesinleşmiş hükümde örgüt faaliyeti tespiti yoksa, 34 yıllık örgüt sınırı uygulanamaz (Yargıtay 1. CD, E. 2023/5756, K. 2025/7893). Ayrıca içtima edilen her mahkûmiyet için, kendi suç tarihine göre lehe olan infaz rejimi ayrı ayrı belirlenmelidir (Yargıtay 1. CD, E. 2023/5166, K. 2024/1004).
Tekerrür koşullu salıvermeyi nasıl etkiler?
Tekerrür (mükerrirlik), önceki bir mahkûmiyet kesinleştikten sonra belirli süreler içinde yeniden suç işlenmesi hâlidir (TCK 58). Hükümde tekerrür uygulanmışsa ceza mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir:
- Birinci tekerrürde süreli hapiste oran 2/3’tür. Ancak tekerrür nedeniyle eklenen fark, tekerrüre esas alınan önceki cezanın en ağırını geçemez (m. 108/2).
- İkinci kez tekerrürde 4 Haziran 2025 öncesinde koşullu salıverme hiç uygulanmıyordu. 7550 sayılı Kanun’la bu yasak kaldırıldı; artık süreli hapiste oran 3/4’tür ve 108/2’deki üst sınır bu durumda uygulanmaz. Yargıtay, bu cezaların artık diğer cezalarla toplanabileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 1. CD, E. 2025/1757, K. 2025/5513; E. 2024/5723, K. 2025/6959).
Anayasa Mahkemesi de bu değişikliği hükümlü lehine nitelendirmiştir (AYM, E. 2023/13, K. 2025/135). Bu nedenle 7550 sayılı Kanun’dan önce işlenen suçlardan ikinci kez mükerrir olanlar da yeni kuraldan yararlanabilir; müddetnamenin buna göre yeniden düzenlenmesini talep etmek mümkündür.
Çocuk hükümlülerde koşullu salıverme: bir gün iki gün sayılır mı?
5275 m. 107/5 uyarınca hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, koşullu salıverme süresinin hesabında iki gün olarak dikkate alınır. 8.8.2026 tarihli 7593 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle bu fıkra değiştirilmiş ve kasten öldürme (TCK 81–83), cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK 102 ve 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188) ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma (TCK 220) bu avantajın dışında bırakılmıştır. Değişiklik 18.08.2026’da yürürlüğe girmiştir. Anayasa Mahkemesinin koşullu salıverme kurallarını maddi ceza hukuku niteliğinde gören içtihadı (AYM, B. No: 2013/1202) dikkate alındığında, hükümlü aleyhine olan bu daraltmanın yürürlükten önce işlenen suçlara uygulanmaması gerekir.
Aynı Kanun’un 6. maddesiyle m. 15’e eklenen hükümlere göre kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm çocukların cezası doğrudan çocuk eğitimevinde yerine getirilir; firar eden veya kurum düzeni bakımından tehlike oluşturan çocuklar idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı kuruma gönderilebilir.
Mahsup: tutuklulukta geçen süre düşülür mü?
Evet. TCK 63. madde uyarınca hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutuklulukta geçen bütün süreler hapis cezasından düşülür. Kesinleşmeden sonraki süreler ise bu kapsamda mahsup edilemez (AYM, B. No: 2022/17772). Mahsup hatası iddiasında hangi sürenin eksik hesaplandığını somut olarak göstermek gerekir; genel bir itiraz yeterli olmaz (AYM, B. No: 2022/75342).
Örneklerle infaz hesaplama
Aşağıdaki örneklerde hükümlünün iyi hâlli olduğu varsayılmıştır. Gerçek hesapta suç tarihi, mahsup ve geçici maddeler mutlaka ayrıca kontrol edilmelidir.
| Örnek | Hesap | Cezaevinde geçecek süre |
|---|---|---|
| 6 yıl hapis, hırsızlık (1/2) | 72 ay × 1/2 | 36 ay (3 yıl) |
| 6 yıl hapis, 6 ay tutukluluk, hırsızlık | 36 ay − 6 ay mahsup | 30 ay |
| 12 yıl hapis, kasten öldürme (2/3) | 144 ay × 2/3 | 96 ay (8 yıl) |
| 12 yıl hapis, terör suçu veya çocukların cinsel istismarı (3/4) | 144 ay × 3/4 | 108 ay (9 yıl) |
| 6 yıl hapis, birinci tekerrür, önceki ceza 8 ay | 2/3 ile 48 ay; fark 12 ay, ancak 8 ayı geçemez → 36 + 8 | 44 ay |
| 6 yıl hapis, ikinci tekerrür (3/4) | 72 ay × 3/4 | 54 ay (4 yıl 6 ay) |
| 4 yıl hapis, hırsızlık (1/2), hükümlü infaza 14 yaşında başlıyor | 48 ay × 1/2 = 24 ay; 15 yaşa kadar kurumda geçen her gün iki gün sayılır | 12 ay (12 fiilî ay, 24 ay olarak hesaba katılır) |
Bu sürelerden önce, koşullu salıverilmeye bir yıl kala (bazı gruplarda daha erken) denetimli serbestlikle dışarı çıkmak mümkündür. Ayrıntılar için denetimli serbestlik şartları ve ihlalin sonuçları yazımıza bakılabilir.
Cezaevi dışında infaz: hafta sonu, gece ve konutta infaz
5275 m. 110, bazı hükümlülerin cezasını tamamen veya kısmen cezaevi dışında çekmesine imkân veren özel infaz usullerini düzenler. Bu usuller infaz hâkiminin kararına bağlıdır ve kararlara karşı itiraz yolu açıktır (m. 110/8).
| Usul | Kimler yararlanabilir? | Toplam ceza sınırı |
|---|---|---|
| Hafta sonu veya gece infazı | Talepte bulunan hükümlü | Kasıtlı suçlarda 3 yıl; taksirle öldürme hariç taksirli suçlarda 5 yıl |
| Konutta infaz | Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişi | 3 yıl |
| Konutta infaz | 70 / 75 / 80 yaşını bitirmiş kişi | 4 / 5 / 6 yıl |
| Konutta infaz | Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmiş kadın (talep doğumdan itibaren 1,5 yıl içinde) | 5 yıl |
| Konutta infaz | Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurumda hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum için ağır ve somut tehlike oluşturmayan hükümlü | Sınır yok (ağırlaştırılmış müebbet hariç) |
Özel infaz usulüne tabi hükümlüler hakkında da tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverme ve denetimli serbestlik hükümleri uygulanır (m. 110/5). Usulün gereklerine mazeretsiz uyulmazsa infaza cezaevinde devam edilir; bu usulle geçirilen süre mahsup edilir (m. 110/7). Terör ve örgüt suçlarından, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, adli para cezası hapse çevrilenler ve koşullu salıverme kararı geri alınanlar, hastalık ve doğum hâlleri dışında bu imkândan yararlanamaz (m. 110/9).
Hastalık nedeniyle infazın ertelenmesinde (m. 16) ayrım önemlidir: Akıl hastalığı nedeniyle sağlık kurumunda geçen süreler cezaevinde geçmiş sayılırken, diğer hastalık hâllerinde infazın geri bırakıldığı dönem cezadan düşülmez; erteleme sona erdiğinde kalan ceza infaz edilir.
Koşullu salıverildikten sonra: denetim süresi ve geri alma
Koşullu salıverilen hükümlü, cezaevinde geçirmesi gereken süre kadar bir denetim süresine tabidir; ancak süreli hapis cezalarında bu süre, hak ederek tahliye (bihakkın tahliye) tarihini aşamaz (m. 107/6). Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.
Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi veya infaz hâkiminin uyarısına rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi hâlinde koşullu salıverme kararı geri alınır (m. 107/12). Bu durumda kalan cezanın kanunda belirtilen ölçüde cezaevinde çektirilmesi söz konusu olur. Kanun değişikliğiyle koşullu salıverme tarihi geriye çekilen hükümlü hakkında ise, yeni tarihten önce işlenen suç nedeniyle geri alma kararı verilemez (Yargıtay 1. CD, E. 2020/1243, K. 2021/7517).
Son yargı paketlerinde neler değişti?
| Düzenleme | Koşullu salıvermeye etkisi |
|---|---|
| 7242 sayılı Kanun (Nisan 2020) | Genel oran 2/3’ten 1/2’ye indi; birinci tekerrürde oran 2/3 oldu; örgüt suçlarında 2/3 getirildi. AYM iptal talebini reddetti (AYM, E. 2020/53, K. 2021/55). |
| 7550 sayılı Kanun – 10. Yargı Paketi (Haziran 2025) | İkinci kez mükerrirlere 3/4 oranla koşullu salıverme imkânı; 4 Haziran 2025 sonrası suçlarda denetimli serbestlik için 1/10 ve en az 5 gün kurumda kalma şartı. |
| 7571 sayılı Kanun – 11. Yargı Paketi (Aralık 2025) | Oranlar değişmedi; 2023’te getirilen açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlikte 3 yıl erken yararlanma, 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçların tamamına genişletildi; bazı suçlar (ör. nitelikli kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar) kapsam dışına alındı (5275 geçici m. 10). |
| 7589 sayılı Kanun – 12. Yargı Paketi (Temmuz 2026) | 5275 sayılı Kanun’da değişiklik yok; koşullu salıverme oranlarında değişiklik ve af yok. |
| 7593 sayılı Kanun (8.8.2026; yürürlük 18.08.2026) | 15 yaşını doldurmamış çocuk hükümlülerde kurumda geçen 1 günün 2 gün sayılması kuralından TCK 81–83, 102–103, 188 ve 220 suçları çıkarıldı (m. 107/5); kısa cezalı çocukların doğrudan çocuk eğitimevine alınması düzenlendi (m. 15). |
Adım adım: müddetnamenizi nasıl kontrol edersiniz?
- Müddetnameyi edinin. Hükümlü cezaevinden, aile veya müdafi infaz savcılığından müddetnameyi talep edebilir.
- Suç tarihini ve suç vasfını kontrol edin. Oran, ilamdaki suç maddesine ve fıkrasına göre belirlenir (örneğin 102/1 ile 102/2 farklı oranlara tabidir).
- Uygulanan oranı yukarıdaki tabloyla karşılaştırın. Tekerrür varsa ilamda açıkça yazıp yazmadığına bakın.
- Mahsupları kontrol edin. Gözaltı ve tutuklulukta geçen tüm günlerin düşülüp düşülmediğini, başka dosyadan mahsup imkânı olup olmadığını inceleyin.
- Lehe kanun değişikliklerini gözden geçirin. Özellikle örgüt suçları ve ikinci kez tekerrürde lehe değişiklikler müddetnameye yansımamış olabilir.
- Hata varsa düzeltme isteyin. Önce infaz savcılığına, sonuç alınamazsa infaz hâkimliğine başvurulur.
- Karara karşı süresinde itiraz edin. İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz yolu yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesidir. Ankara’da infazı süren dosyalarda bu inceleme Ankara’daki ağır ceza mahkemelerinde yapılır; kanun yararına bozma talepleri ise Ankara’daki Yargıtay 1. Ceza Dairesince incelenir. İnfaz hesabına itirazlarda Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde müddetnamenin ve mahsup edilecek sürelerin ayrıntılı kontrolü belirleyicidir.
İtiraz süresi, 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 6/5. maddesine göre kararın tebliğinden itibaren iki haftadır; fıkra 14.04.2020 tarihli 7242 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiş, süre ise 02.03.2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine yapılır.
Gerekli belgeler
- Müddetname (ve varsa önceki düzenlemeleri),
- Kesinleşmiş mahkûmiyet ilamı veya ilamları,
- Gözaltı ve tutukluluk sürelerini gösteren belgeler (tutuklama ve tahliye müzekkereleri),
- Tekerrüre esas alınan önceki ilamlar,
- İdare ve gözlem kurulu değerlendirme sonuçları ve varsa disiplin cezalarına ilişkin kararlar,
- Düzeltme veya itiraz dilekçesi.
Sık yapılan hatalar
- Suç adına göre değil fıkrasına göre bakmamak. Aynı maddenin farklı fıkraları farklı oranlara tabi olabilir.
- Yetişkin ve çocuk ayrımını gözden kaçırmak. Uyuşturucu ticareti ve cinsel suçlarda çocuklarda 2/3, yetişkinlerde 3/4 uygulanır.
- Lehe kanunu talep etmemek. Müddetnameler her zaman kendiliğinden güncellenmeyebilir.
- Müddetnamedeki hatanın kazanılmış hak olduğunu sanmak. İnfazda hatalı lehe uygulama kazanılmış hak oluşturmaz, sonradan düzeltilebilir (Yargıtay 1. CD, E. 2018/2187, K. 2019/2702; Yargıtay 11. CD, E. 2025/213, K. 2025/3505).
- Disiplin cezalarını önemsememek. Disiplin cezaları iyi hâl değerlendirmesini, dolayısıyla tahliye tarihini doğrudan etkiler.
- Konutta infaz ile denetimli serbestliği karıştırmak. Konutta infaz ayrı bir infaz usulüdür; koşullu salıverme ve denetimli serbestlik hükümleri bu hükümlüler hakkında da ayrıca uygulanır.
- “Af çıktı” haberlerine güvenmek. Son yargı paketlerinde genel bir af veya oran indirimi bulunmamaktadır.
Yasal dayanaklar
| Konu | Dayanak |
|---|---|
| Koşullu salıverme oranları, denetim süresi, geri alma | 5275 sayılı Kanun m. 107 |
| Tekerrür ve 3/4 oranı | 5275 m. 108; 5237 sayılı TCK m. 58 |
| İyi hâl değerlendirmesi | 5275 m. 89 |
| Özel infaz usulleri ve hastalık nedeniyle erteleme | 5275 m. 110 ve m. 16 |
| Terör suçlarında oran ve yasaklar | 3713 sayılı Kanun m. 17 |
| Mahsup | 5237 sayılı TCK m. 63 |
| İtiraz | 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m. 6 |
Sık Sorulan Sorular
Koşullu salıverme ile şartla tahliye aynı şey mi?
Evet. “Şartla tahliye” günlük dilde kullanılan ifadedir; kanundaki adı koşullu salıvermedir. Hak ederek tahliye (bihakkın tahliye) ise cezanın tamamının çekilmesi veya denetim süresinin başarıyla bitmesiyle cezanın infaz edilmiş sayılmasıdır. Ceza infaz edildikten sonra adli sicil kaydının akıbeti için adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi yazımıza bakılabilir.
Uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverme oranı nedir?
TCK 188’den mahkûm yetişkinlerde süreli hapiste oran 3/4’tür (m. 108/9). Suçu çocukken işleyenlerde 2/3 uygulanır. Kullanmak için bulundurma (TCK 191) bu kapsamda değildir.
Terör suçlarında koşullu salıverme oranı düştü mü?
Hayır. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda süreli hapiste oran 3/4’tür; ağırlaştırılmış müebbette 36, müebbette 30 yıl aranır. Anayasa Mahkemesi de 7242 sayılı Kanun’un bu oranı değiştirmediğini belirtmiştir.
İkinci kez mükerrir olan koşullu salıverilebilir mi?
Evet. 7550 sayılı Kanun’dan sonra ikinci kez mükerrirler süreli hapis cezalarının 3/4’ünü iyi hâlli çektiklerinde koşullu salıverilebilir. Bu değişiklik lehe olduğu için eski tarihli suçlara da uygulanır.
Müebbet hapis cezası alan kaç yıl yatar?
Genel kuralda müebbette 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl; örgüt ve terör suçlarında 30 ve 36 yıl; mükerrirler ile 108/9 kapsamındaki cinsel suçlar ve uyuşturucu ticaretinde 33 ve 39 yıldır. Bazı devlet güvenliği suçlarının bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesinde ağırlaştırılmış müebbet için koşullu salıverme uygulanmaz.
Koşullu salıverildikten sonra yeni suç işlenirse ne olur?
Denetim süresinde kasıtlı bir suç işlenmesi koşullu salıvermenin geri alınmasına yol açar ve kalan cezanın cezaevinde çektirilmesi gündeme gelir. Yükümlülüklere uymamakta ısrar da geri alma sebebidir.
65 yaşını geçen hükümlü cezasını evde çekebilir mi?
Toplam cezası üç yılı geçmeyen ve 65 yaşını bitirmiş hükümlü hakkında infaz hâkimi konutta infaza karar verebilir; bu sınır 70 yaşında dört, 75 yaşında beş, 80 yaşında altı yıldır. Terör, örgüt ve cinsel suçlarda bu imkân uygulanmaz.
Çocukken işlenen suçlarda bir gün iki gün sayılır mı?
On beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçen bir gün, koşullu salıverme hesabında iki gün sayılır. 18.08.2026’dan itibaren kasten öldürme, TCK 102–103, 188 ve 220 suçları bu kuralın dışındadır; aleyhe olan bu değişikliğin önceki suçlara uygulanmaması gerekir.
Terör suçundan hükümlü disiplin cezası alırsa koşullu salıverilebilir mi?
Disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası alan terör hükümlüsü, bu cezalar sonradan kaldırılsa bile koşullu salıvermeden yararlanamaz (3713 m. 17/2). Daha hafif disiplin cezaları ise iyi hâl değerlendirmesi üzerinden tahliye tarihini etkileyebilir.
12. Yargı Paketi ile infaz indirimi geldi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun koşullu salıverme oranlarını değiştirmemiş ve genel bir af getirmemiştir. Son genişleme, 11. Yargı Paketi ile açık kurum ve denetimli serbestlikte üç yıl erken yararlanmanın 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlara genişletilmesidir.
Müddetnamede hata olduğunu düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Önce infaz savcılığından düzeltme isteyin; sonuç alamazsanız infaz hâkimliğine başvurun. Talebinizde hatanın ne olduğunu (oran, mahsup, tekerrür farkı, lehe kanun) belgeleriyle somut olarak gösterin.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
Süreç ve süreler rehberi: Ankara’da Ceza Davası ve İnfaz: Süreç ve Süreler
Diğer hesaplayıcılar ve güncel bülten: Hukuki hesaplayıcılar · Güncel bülten


