Boşanmada Kredi Borcu: Kredili Ev ve Araçta Mal Paylaşımı Hesabı

Boşanmada Kredi Borcu – Asya Hukuk

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan:

Kısa cevap: Boşanmada kredi borcu, mal paylaşımında boşanma davasının açıldığı tarihte henüz ödenmemiş kısmı oranında malın borcu sayılır ve karar tarihine yakın sürüm değerinden düşülür; kalan artık değerin yarısı diğer eşin katılma alacağıdır. Dava tarihinden sonra diğer eş adına kayıtlı mal için ödenen taksitler ise tasfiye davasında değil, asliye hukuk mahkemesinde ayrı bir davayla istenir. Katılma alacağı davası aile mahkemesinde, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde açılabilir.

Evlilik birliği içinde kredi ile ev veya araç alınması yaygındır. Boşanma davası açıldığında ise kredinin bir kısmı henüz ödenmemiş olur ve taksitler boşanmadan sonra da ödenmeye devam eder; mal paylaşımında kimin ne kadar alacağı bu ödemelerin hangi döneme ait olduğuna göre belirlenir. Bu yazıda boşanma sonrasına sarkan kredi borçlarının katılma alacağı hesabındaki yerini, diğer eş adına olan mal için ödenen kredileri, eşlerin birlikte borçlu olduğu kredileri, takas-mahsup kurallarını, görevli ve yetkili mahkemeyi, zamanaşımını ve 2026’da belirsiz alacak davasının kaldırılmasının etkisini Yargıtay kararları ışığında açıklıyoruz.

Önce Mal Rejimini Belirleyin: Katkı Payı mı, Katılma Alacağı mı?

Kredi borcunun nasıl hesaplanacağını anlamak için önce hangi mal rejiminin uygulanacağını belirlemek gerekir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce eşler arasında yasal rejim mal ayrılığı idi; bu tarihten sonra ise eşler başka bir rejim seçmedikçe edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK m. 202).

ÖlçütKatkı payı alacağıKatılma alacağı
Uygulandığı dönem1.1.2002 öncesinde edinilen mallar (mal ayrılığı dönemi)1.1.2002 sonrasında edinilen mallar (edinilmiş mallara katılma rejimi)
Ne istenir?Malın edinilmesine yapılan ve ispatlanan parasal katkı oranında alacakDiğer eşin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı (TMK m. 231, 236/1)
İspatKatkıyı iddia eden eş katkısını ispatlamalıdırKatkı ispatı aranmaz; edinilmiş mal ve artık değer yeterlidir

Bir taşınmaz 2002 öncesinde alınıp kredisi 2002 sonrasında da ödenmeye devam ettiyse, her iki dönem ayrı ayrı değerlendirilir. Bu yazıda anlatılan hesaplamalar ağırlıklı olarak edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkindir.

Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?

Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi, boşanma hâlinde boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m. 225/2). Bu tarihe kadar ödenen taksitler kural olarak edinilmiş mallardan ödenmiş sayılır; bu tarihten sonra ödenen taksitler ise mal rejimi sona erdikten sonra yapılmış ödemelerdir.

Yargıtay’a göre evlilik birliği içinde ödenen taksitlerin kişisel mal veya gelirle ödendiği iddia ve ispat edilmedikçe, bu ödemelerin edinilmiş mallardan karşılandığı kabul edilir (8. HD, E. 2014/17630, K. 2014/19709). Örneğin peşinat evlilikten önceki birikimle veya miras parasıyla ödenmişse, bu kısım kişisel mal katkısı olarak ayrıca dikkate alınabilir; ancak bunu iddia eden eşin belgeyle ispat etmesi gerekir.

Boşanmada Kredi Borcu: Dava Sonrası Taksitler Malın Borcu Sayılır

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre mal rejiminin sona ermesinden sonraki döneme sarkan kredi ödemeleri, tasfiyeye konu malın borcu (pasifi) kabul edilir ve malın değerinden düşülür (2. HD, E. 2021/5368, K. 2021/10234; E. 2023/531, K. 2024/892; 8. HD, E. 2016/4519, K. 2019/10165; E. 2018/15758, K. 2019/1071). Aynı ilke araçlar için de uygulanır (8. HD, E. 2015/2941, K. 2016/11036).

Hesapta esas alınan mallar, mal rejiminin sona erdiği tarihte (boşanma dava tarihinde) mevcut olan mallardır; bu malların değeri ise karar tarihine en yakın sürüm (rayiç) değeriyle belirlenir (TMK m. 232, 235/1). Yani “hangi mallar” sorusunda dava tarihine, “ne kadar değer” sorusunda karar tarihine bakılır.

Hesaplama adımları

Adımİşlem
1Dava tarihinde henüz ödenmemiş kredi borcu, malın satın alma bedeline bölünerek borç oranı bulunur (ödenmemiş kredi ÷ satın alma bedeli).
2Varsa kişisel mal katkısı (örneğin evlilik öncesi birikimle ödenen peşinat) da satın alma bedeline bölünerek katkı oranı bulunur (katkı ÷ satın alma bedeli).
3Bu oranlar, malın karar tarihine en yakın sürüm (rayiç) değeriyle çarpılarak güncel borç ve güncel katkı tutarı belirlenir.
4Güncel borç ve kişisel mal katkısı (değer artış payı) malın sürüm değerinden düşülür; kalan tutar artık değerdir.
5Artık değerin yarısı üzerinden diğer eşin katılma alacağı belirlenir (TMK m. 231, 236/1).

Yargıtay, tasfiyede eklenecek değerlerin (TMK m. 229) ve denkleştirmenin (TMK m. 230) de hesaba katılacağını ve malın tasfiye tarihindeki değerinin esas alınacağını (TMK m. 235/1) belirtmektedir (8. HD, E. 2014/18672, K. 2014/16369). Eşlerden biri diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkıda bulunmuşsa, ayrıca katkısı oranında değer artış payı alacağı doğabilir (TMK m. 227; 8. HD, E. 2012/4022, K. 2012/13264). Kişisel maldan veya evlilik öncesi birikimden yapılan peşinat katkısı da aynı oranlama mantığıyla hesaplanır: katkının alım bedeline oranı, malın karar tarihine en yakın sürüm değeriyle çarpılır; bulunan tutar ve kalan kredi borcu sürüm değerinden düşüldükten sonra kalan artık değer yarı yarıya paylaştırılır (8. HD, E. 2014/17630, K. 2014/19709; E. 2012/4022, K. 2012/13264).

Basitleştirilmiş örnek

Ev 1.000.000 TL’ye alınmış, bunun 600.000 TL’si kredi ile ödenmiş olsun. Dava tarihinde kredinin yarısı (300.000 TL) henüz ödenmemiş olsun. Ödenmemiş kredinin toplam krediye oranı %50, kredinin toplam bedel içindeki payı %60’tır; dolayısıyla malın değerinin %30’u borç kabul edilir. Evin bugünkü değeri 3.000.000 TL ise 900.000 TL borç olarak düşülür ve kalan 2.100.000 TL üzerinden hesap yapılır. (Peşinatın kaynağı ve kişisel mal katkıları ayrıca değerlendirilir.)

Örnek (devamı): Peşinat olan 400.000 TL de evlilik içindeki maaş birikimlerinden ödenmiş, başka bir kişisel mal katkısı ve mala ilişkin başka borç bulunmuyor olsun. Bu durumda evin tamamı edinilmiş mal sayılır ve 2.100.000 TL artık değer kabul edilir. Diğer eşin katılma alacağı bunun yarısı olan 1.050.000 TL olur. Peşinatın 100.000 TL’si evlilik öncesi birikimle ödenmiş olsaydı, bu kişisel mal katkısı ayrıca oranlanarak hesaptan ayrılırdı. (Rakamlar varsayımsaldır.)

KalemHesapTutar
Borç oranı300.000 ÷ 1.000.000%30
Kişisel mal katkı oranı100.000 ÷ 1.000.000%10
Güncel borç3.000.000 × %30900.000 TL
Kişisel mal katkısı (değer artış payı)3.000.000 × %10300.000 TL
Artık değer3.000.000 − 900.000 − 300.0001.800.000 TL
Katılma alacağı1.800.000 ÷ 2900.000 TL

Bu varsayımda kişisel mal katkısı nedeniyle katılma alacağı 1.050.000 TL’den 900.000 TL’ye iner. Gerçek dosyalarda oranlar bilirkişi raporuyla ve belgeler üzerinden belirlenir.

Mahkemenin toplaması gereken belgeler

Satış akit tablosu, tapu veya trafik kaydı, kredi sözleşmesi, kredi ödeme tablosu ve banka kayıtları ile eşlerin katkı olarak kullandığını ileri sürdüğü mal varlıklarına ilişkin belgeler getirtilmelidir (2. HD, E. 2023/531, K. 2024/892).

Dava Tarihinden Sonraki Ödemeler Davaya Konu Olmaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, katılma alacağının dava tarihi itibarıyla belirleneceğini; evlilik birliği devam ederken ödenen peşinat ve taksitlerle sınırlı olduğunu, dava tarihinden sonraki döneme ait ödeme dekontlarına dayanılarak davanın reddedilemeyeceğini belirtmiştir (E. 2023/467, K. 2024/199).

Diğer Eş Adına Olan Mal İçin Kredi Ödenmesi

Ev bir eş adına kayıtlı olduğu hâlde kredi diğer eş adına çekilmiş ve boşanma davasından sonra da bu eş tarafından ödenmeye devam etmişse, mal rejiminin sona ermesinden sonraki bu ödemeler aile mahkemesindeki tasfiye davasında hesaplanamaz. Bu ödemeler ancak Türk Borçlar Kanunu’nun sebepsiz zenginleşme hükümlerine (TBK m. 77 vd.) göre asliye hukuk mahkemesinde açılacak ayrı bir davayla istenebilir (8. HD, E. 2015/9219, K. 2015/19587; E. 2016/4518, K. 2018/13670).

Örnek: Araç kadın eş adına kayıtlı, taşıt kredisi ise erkek eş adına çekilmiş olsun. Boşanma davası açıldıktan sonra erkek eş kalan 18 taksiti tek başına ödemiş olsun. Dava tarihine kadar ödenen taksitler mal rejiminin tasfiyesinde değerlendirilir; dava tarihinden sonra ödenen 18 taksit ise ancak asliye hukuk mahkemesinde açılacak sebepsiz zenginleşme davasıyla istenebilir. Erkek eşin bu taksitleri tasfiye davasında talep etmesi, o kısım yönünden olumsuz sonuçlanabilir.

Eşler Birlikte Borçluysa Boşanmada Kredi Borcunu Kim Öder?

Konut kredisi çoğu zaman iki eşin birlikte imzaladığı bir sözleşmeyle çekilir. Bu durumda eşler bankaya karşı müteselsil borçludur; banka taksitlerin tamamını eşlerden herhangi birinden isteyebilir ve boşanma bu sorumluluğu değiştirmez. Mal paylaşımı hesabında dava tarihinde ödenmemiş kredi, malın kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak o malın borcu olarak dikkate alınır.

Dava tarihinden sonra taksitleri tek başına ödeyen eş, iç ilişkide diğer eşin payına düşen kısım için ona rücu edebilir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 167-168). Mal rejimi sona erdikten sonra doğan bu talep aile hukukundan değil genel borç ilişkisinden kaynaklandığından tasfiye davasında hesaplanamaz; asliye hukuk mahkemesinde açılacak ayrı bir davayla istenir (8. HD, E. 2015/9219, K. 2015/19587; E. 2016/4518, K. 2018/13670). Bu alacak için TBK m. 146’daki 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin her ödeme tarihinden itibaren işleyeceği kabul edilmektedir; bu nedenle ödeme dekontlarının saklanması önem taşır.

Kredi durumuDava tarihine kadar ödenen taksitlerDava tarihinden sonra ödenen taksitler
Mal ve kredi aynı eşteEdinilmiş mallardan ödenmiş sayılırKalan borç oranlanarak malın değerinden düşülür (aile mahkemesi)
Mal bir eşte, kredi diğer eşteTasfiye davasında değerlendirilirSebepsiz zenginleşme davası (asliye hukuk mahkemesi)
Kredi iki eşin ortak borcuTasfiye davasında değerlendirilirÖdeyen eşin diğerine rücu davası (asliye hukuk mahkemesi)

Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredisi Borçları

Boşanmada kredi borcu yalnızca konut ve taşıt kredisinden ibaret değildir. Evlilik içinde yapılan kredi kartı harcamaları ve çekilen ihtiyaç kredileri kural olarak aile birliğinin ihtiyaçları için yapılmış sayılır; aksini, yani borcun yalnızca bir eşin kişisel harcaması olduğunu iddia eden eş ispat etmelidir. Kanuna göre bir borç, hangi mal kesimine ait olduğu anlaşılamıyorsa edinilmiş mallara ait kabul edilir (TMK m. 230).

Boşanma dava tarihinde ödenmemiş olan bu borçlar, artık değer hesabında edinilmiş malların değerinden düşülür (TMK m. 231). Sonuç olarak borcu üstlenen eşin artık değeri azalır; diğer eşin katılma alacağı da kabaca borcun yarısı oranında düşer. Bu borçlar mahkemece hesaba katılması gereken unsurlardır; ancak bunun için borcun varlığı ve dava tarihindeki tutarı belgelenmelidir. Kredi kartı ekstreleri, kredi kapak hesabı, varsa icra dosyası ve ödeme dekontları dosyaya sunulmalıdır.

Mala Bağlı Diğer Borçlar ve İcra Takipleri

Edinilmiş malın alımıyla doğrudan bağlantılı borçlar ve bu borçlara ilişkin icra takipleri de, ferileriyle birlikte artık değer hesabında malın bedelinden düşülür (8. HD, E. 2012/8594, K. 2012/10312). Örneğin taşınmazın alımı için akrabadan alınan borç ispatlanırsa, bu borç düşüldükten sonra kalan değer üzerinden hesap yapılır (8. HD, E. 2014/18672, K. 2014/16369). Buna karşılık mal rejiminin sona ermesinden sonraki döneme ait nafaka borçları artık değer hesabında dikkate alınmaz.

Takas ve Mahsup İçin Usulüne Uygun Talep Şart

Eşlerden biri, diğer eş adına olan bir maldan kaynaklanan kendi alacağını mahsup ettirmek istiyorsa bunu harçlandırılmış bir karşı dava veya açık bir takas-mahsup talebiyle ileri sürmelidir. Böyle bir talep yokken mahkemenin kendiliğinden takas yapması bozma sebebidir (8. HD, E. 2018/15758, K. 2019/1071; E. 2012/4022, K. 2012/13264).

Dava Sürerken Ev veya Araç Satılırsa

Katılma alacağı, malın kendisine değil değerine yönelik bir para alacağıdır; bu nedenle tasfiye davasında taşınmazın devrini tamamen yasaklayan bir tedbirin verilmesi uygulamada sınırlıdır. Buna karşılık boşanma davası sürerken ailenin ekonomik varlığını tehlikeye atan işlemlere karşı aile mahkemesinden TMK m. 199 uyarınca tasarruf yetkisinin sınırlandırılması ve bunun tapuya şerhi istenebilir. Ev aynı zamanda aile konutuysa, TMK m. 194 uyarınca tapuya aile konutu şerhi konulması da mümkündür; rıza olmadan yapılan satışların sonucu için aile konutunun eşin rızası olmadan satılması yazımıza bakılabilir.

Mal rejiminin sona erdiği tarihte (dava tarihinde) mevcut olan bir mal, daha sonra satılsa veya kredisi erken kapatılsa bile tasfiyeye dahil edilir (TMK m. 235/1). Dava tarihinden sonra malik eşin kalan krediyi kapatması, kural olarak bu ödemenin onun kişisel kaynağından yapıldığı sonucunu doğurur ve oranlama formülünde dava tarihindeki kalan borç esas alınmaya devam eder. Satılan malın değerinin hangi tarihe göre belirleneceği her dosyada ayrıca değerlendirilir; satış bedelinin düşük gösterilmesi hâlinde bilirkişi rayiç değeri araştırır.

Katılma Alacağına Faiz Ne Zaman İşler?

TMK m. 239/son’a göre, aksine anlaşma yoksa katılma alacağına ve değer artış payına tasfiyenin sona ermesinden başlayarak faiz yürütülür. Bu nedenle Yargıtay uygulamasında bu alacaklara kural olarak karar tarihinden itibaren yasal faiz işletilir (2. HD, E. 2023/531, K. 2024/892; 8. HD, E. 2013/10621, K. 2013/9724). Değerin karar tarihine en yakın sürüm değeriyle hesaplanması da dava süresince oluşan değer artışını zaten karşıladığından, faizin başlangıcı dava tarihi değil karar tarihidir.

Mal Paylaşımı Davası Hangi Mahkemede Açılır, Süre Ne Kadar?

KonuKuralDayanak
Görevli mahkemeAile mahkemesi; bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla4787 s. K. m. 4
Yetkili mahkemeBoşanma hâlinde boşanma davasına bakan veya bakabilecek mahkeme; ölümde ölenin son yerleşim yeri; diğer hâllerde davalı eşin yerleşim yeriTMK m. 214
Zamanaşımı10 yıl; boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren işler. TMK m. 178’deki 1 yıllık süre uygulanmazTBK m. 146; Yargıtay HGK, 05.10.2016, E. 2016/8-1061, K. 2016/959
FaizKural olarak karar tarihinden yasal faizTMK m. 239
Dava türü31.07.2026’dan sonra kısmi dava; talep bir defaya mahsus artırılabilirHMK m. 109/4
Kanun yoluTebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf; şartları varsa temyizHMK m. 345, 361

Örneğin boşanma davası Ankara aile mahkemesinde görülüyor veya görülebilecek idiyse, mal rejiminin tasfiyesi davası da Ankara’da açılabilir. Kredili ev ve araçlarda Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde kredi ödeme planı ve evlilik birliği içinde ödenen taksitlerin dökümü hesaplamanın temelini oluşturur.

Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Katılma Alacağı Nasıl Talep Edilir?

Katılma alacağı ve değer artış payı davaları, alacak miktarı ancak keşif ve bilirkişi raporuyla belirlenebildiği için uygulamada çoğunlukla belirsiz alacak davası olarak açılıyordu. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 107, 7589 sayılı Kanun’la 31.07.2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarihten önce açılmış davalarda eski hüküm uygulanmaya devam eder (7589 s. K. geçici m. 1/10).

Yeni davalarda alacak, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak istenir. HMK m. 109/4’e göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Artırım hakkı tek seferlik olduğundan, sürüm değeri ve kredi oranlamasına ilişkin bilirkişi raporlarına itirazlar sonuçlanmadan kullanılmamalı; artırılan kısım için nispi harç tamamlanmalıdır.

Mal Paylaşımı Davası Adım Adım

  1. Dava açılması: Mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı) davası aile mahkemesinde, kısmi dava olarak açılır. Boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi boşanmadan sonra da açılabilir; birlikte açılırsa genellikle ayrılarak ayrı dosyada görülür.
  2. Harç ve gider avansı: Talep edilen alacak üzerinden harç ve bilirkişi, keşif, tebligat giderleri için gider avansı yatırılır.
  3. Kayıtların toplanması: Tapu, trafik, banka, kredi ve SGK kayıtları getirtilir.
  4. Keşif ve bilirkişi: Taşınmaz için keşif yapılır, sürüm değeri ve kredi oranlaması bilirkişi raporuyla belirlenir; raporlara itiraz edilebilir.
  5. Boşanmanın kesinleşmesinin beklenmesi: Katılma alacağı boşanmaya bağlı olduğundan, boşanma kararının kesinleşmesi bekletici sorun olarak ele alınır. Aynı dönemde ziynet eşyası talepleri de ileri sürülmüşse bunların icrası için ziynet alacağı ilamının icrası yazımıza bakılabilir.
  6. Talep artırımı: Bilirkişi raporları netleştikten sonra talep HMK m. 109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılır ve harcı tamamlanır.
  7. Karar ve kanun yolları: Karara karşı istinaf, şartları varsa temyiz yoluna başvurulabilir.

Bilirkişi incelemesi ve boşanma davasının kesinleşmesinin beklenmesi nedeniyle mal paylaşımı davaları çoğu zaman boşanma davasından daha uzun sürer; kesin süre dosyanın kapsamına göre değişir.

Gerekli Belgeler

  • Tapu kaydı ve satış akit tablosu, araç için trafik kaydı ve satış sözleşmesi,
  • Kredi sözleşmesi, ödeme planı ve bankadan alınan ödeme dökümü,
  • Peşinatın kaynağını gösteren banka hareketleri (maaş hesabı, miras, evlilik öncesi birikim, altın bozdurma),
  • Boşanma dava dilekçesi ve dava tarihini gösteren belge,
  • Mala ilişkin başka borçlar varsa borç belgesi ve icra dosyaları,
  • Kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları için ekstreler, kredi kapak hesabı ve dekontlar,
  • Diğer eşin malına katkı iddia ediliyorsa havale ve ödeme dekontları.

Masraflar

Mal paylaşımı davalarında talep edilen alacak üzerinden nispi harç alınır; ayrıca bilirkişi, keşif ve tebligat giderleri için gider avansı yatırılır. Dava sonunda yargılama giderleri ve vekâlet ücreti, haklılık oranına göre taraflar arasında paylaştırılabilir. Masrafları karşılayamayacak durumdaki eş HMK m. 334 vd. uyarınca adli yardım talep edebilir. Tahmini tutarlar için harç hesaplayıcısı, vekâlet ücreti hesaplayıcısı ve alacağa işleyecek faiz için faiz hesaplayıcısı kullanılabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Boşanma sonrası ödemeleri yanlış davada istemek: Diğer eş adına olan mal için dava tarihinden sonra ödenen taksitler aile mahkemesinde değil, asliye hukuk mahkemesinde sebepsiz zenginleşme davasıyla istenir.
  • Takas-mahsup talebini ileri sürmemek: Karşı tarafın alacağından düşülmesini istediğiniz bir hakkınız varsa karşı dava veya açık takas talebi gerekir.
  • Kişisel mal katkısını belgelememek: Peşinatın evlilik öncesi birikimle veya miras parasıyla ödendiği banka kayıtlarıyla gösterilmezse, ödeme edinilmiş maldan yapılmış sayılır.
  • 2002 öncesi edinimleri ayırmamak: 1.1.2002 öncesi edinilen mallarda katkı payı, sonrasında katılma alacağı hesaplanır.
  • Süreyi geciktirmek: Yargıtay uygulamasında mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar için on yıllık zamanaşımı süresi (TBK m. 146) uygulanmakta ve sürenin boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren başladığı kabul edilmektedir.
  • Ortak kredideki rücu alacağını tasfiye davasında istemek: Dava tarihinden sonra ödenen ortak kredi taksitleri için rücu talebi asliye hukuk mahkemesinde ayrıca ileri sürülmelidir.
  • 31.07.2026’dan sonra belirsiz alacak davası açmak: HMK m. 107 kaldırılmıştır; dava kısmi dava olarak açılmalı ve artırım hakkı rapordan sonra kullanılmalıdır.

Yasal Dayanaklar

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 194 (aile konutu), m. 199 (tasarruf yetkisinin sınırlanması), m. 202 (yasal mal rejimi), m. 214 (yetki), m. 219-241 (edinilmiş mallara katılma rejimi ve tasfiyesi),
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 77 vd. (sebepsiz zenginleşme), m. 146 (zamanaşımı), m. 167-168 (müteselsil borçlular arasında rücu),
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109/4 (kısmi davada talep artırımı); 7589 sayılı Kanun geçici m. 1/10,
  • 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 4.

Özet Tablo

DurumUygulamaGörevli mahkeme
Dava tarihinden sonraya sarkan kredi taksitleriMalın borcu sayılır, oranlama ile değerden düşülürAile mahkemesi
Diğer eş adına olan mal için boşanma sonrası ödenen krediSebepsiz zenginleşme davasıyla istenirAsliye hukuk mahkemesi
Ortak kredinin dava sonrası taksitleriÖdeyen eşin diğer eşe rücu talebiAsliye hukuk mahkemesi
Mala bağlı icra takibi borcuFerileriyle birlikte malın değerinden düşülürAile mahkemesi
Karşılıklı alacakların takasıKarşı dava veya açık takas-mahsup talebi gerekirAile mahkemesi
Kredi kartı / ihtiyaç kredisi borcuAksi ispatlanmadıkça edinilmiş mallara ait borç sayılır, artık değerden düşülürAile mahkemesi
1.1.2002 öncesi edinilen malKatkı payı alacağı, ispatlanan katkı oranındaAile mahkemesi

Sık Sorulan Sorular

Boşanmadan sonra evin kredisini tek başıma ödüyorum; bu hesaba katılır mı?

Ev sizin adınıza ise dava tarihinden sonraki taksitler malın borcu sayılarak değerden düşülür. Ev eşinizin adına ise bu ödemeleri ayrı bir sebepsiz zenginleşme davasıyla isteyebilirsiniz.

Mal paylaşımı davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde açılır. Boşanma nedeniyle sona eren mal rejiminde boşanma davasına bakan veya bakabilecek mahkeme yetkilidir (TMK m. 214).

Krediyi birlikte çektik, boşanmadan sonra taksitleri ben ödüyorum; ne yapabilirim?

Bankaya karşı ikiniz de sorumlusunuz. Dava tarihinden sonra tek başınıza ödediğiniz taksitlerin diğer eşe düşen kısmını, asliye hukuk mahkemesinde açacağınız rücu davasıyla isteyebilirsiniz (TBK m. 167-168).

Mal paylaşımı davası ne zaman açılabilir?

Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma davasıyla birlikte veya boşanmadan sonra açılabilir. Boşanma kararının kesinleşmesi, katılma alacağı hesabında beklenmesi gereken ön sorundur.

Eşimin kredi ödemelerine katkım vardı; ne isteyebilirim?

Evlilik içinde yapılan katkılar, katılma alacağı veya değer artış payı alacağı olarak talep edilebilir; katkının belgelendirilmesi önemlidir.

Kredisi bitmemiş ev boşanmada nasıl paylaşılır?

Ev kimin adına kayıtlıysa onda kalır; mahkeme evi bölüştürmez. Diğer eş, kalan kredi borcu düşüldükten sonra bulunan artık değerin yarısı oranında para alacağı talep eder. Yargıtay, tasfiye sonunda eşlerin aynı değil yalnızca alacak isteyebileceğini belirtmektedir (8. HD, E. 2015/9219, K. 2015/19587).

Kredi kartı borçları mal paylaşımında dikkate alınır mı?

Evet. Evlilik içinde yapılan kredi kartı harcamaları, aksi ispatlanmadıkça aile ihtiyaçları için yapılmış ve edinilmiş mallara ait borç sayılır (TMK m. 230). Dava tarihinde ödenmemiş kısım, borçlu eşin artık değerinden düşülür (TMK m. 231). Borcun belgelenmesi için ekstre ve banka kayıtları sunulmalıdır.

Kredi evlilikten önce çekildiyse ne olur?

Evlilikten önce edinilen mal kişisel maldır. Ancak evlilik içinde edinilmiş mallardan ödenen taksitler varsa, diğer eş bu ödemeler nedeniyle denkleştirme veya katkı esasına dayalı alacak talep edebilir; hesaplama malın edinim tarihine ve ödemelerin kaynağına göre yapılır.

Boşanmada kredi borcunu kim öder?

Bankaya karşı borçlu, kredi sözleşmesini imzalayan kişidir; boşanma bu borcu kendiliğinden değiştirmez. Mal paylaşımında ise dava tarihinden sonra ödenecek taksitler malın borcu olarak hesaba katılır. Yani boşanmada kredi borcu mal paylaşımı hesabını etkiler, ama bankaya karşı sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Mal paylaşımı davası için zamanaşımı var mı?

Yargıtay uygulamasında katılma alacağı için on yıllık zamanaşımı süresi uygulanmakta ve bu süre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren başlatılmaktadır (HGK, E. 2016/8-1061, K. 2016/959). TMK m. 178’deki bir yıllık süre mal paylaşımına uygulanmaz. Bu sürenin kısaltılmasına yönelik yasa değişikliği tartışmaları gündeme geldiğinden, dava açmadan önce güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve sürenin son günlerine bırakılmaması önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.