Ziynet Alacağı İlamının İcrası: Altınlar Teslim Edilmezse Ne Olur?

Ziynet Alacağı İlamının İcrası – Asya Hukuk

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan:

Kısa cevap: Ziynet alacağı icrası, taşınır teslimi usulüyle (İİK m. 24) yapılır: borçluya altınları 7 gün içinde teslim etmesi için icra emri gönderilir; ziynetler bulunamazsa ilamda yazılı bedel, bedel yazılı değilse haciz tarihindeki rayiç değer haciz yoluyla tahsil edilir. Ziynet ilamı boşanmanın fer’i sayılmadığından kesinleşmeden icraya konulabilir; ilamlı takip son işlemden itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar.

Boşanma veya nişanın bozulması sonucunda mahkeme, altın ve takıların (ziynet eşyalarının) aynen iadesine, bu mümkün olmazsa bedelinin ödenmesine karar verebilir. Kararı almak sürecin yalnızca bir kısmıdır; altınların teslim edilmemesi, değerin hangi tarihe göre belirleneceği ve kararın kesinleşmeden icraya konulup konulamayacağı gibi sorular icra aşamasında ortaya çıkar. Bu yazıda ziynet alacağı davasının temel kurallarını ve ziynet alacağı ilamlarının icrasını Yargıtay kararları ışığında adım adım açıklıyoruz.

Ziynetler Kime Aittir ve Nasıl İspat Edilir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre düğünde takılan ziynet eşyaları, kime takılmış olursa olsun, aksine bir anlaşma veya yerel bir örf bulunmadıkça kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır (HGK, E. 2017/1038, K. 2021/458). Ziynetlerin geri istenmemek üzere kocaya veya ailesine verildiğini iddia eden taraf bunu ispat etmelidir.

Ziynetleri kadının götürdüğü iddiasında ispat yükü

Ziynetler kolayca taşınabilen ve genellikle üzerde bulundurulan eşyalar olduğundan, Yargıtay uygulamasında kadının evden ayrılırken ziynetleri yanında götürdüğü hayatın olağan akışına uygun kabul edilir; bu durumda ziynetlerin erkekte kaldığını kadın ispatlamalıdır (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, TMK m. 6). Ancak kadın evden şiddet, tehdit veya ani bir olay sonucu, hiçbir eşya alamayacak biçimde ayrılmak zorunda kaldığını ispatlarsa ispat yükü yer değiştirir ve ziynetlerin kadın tarafından götürüldüğünü erkek ispatlamak zorunda kalır (2. HD, E. 2023/4468, K. 2023/3378; 2. HD, E. 2022/6938, K. 2023/2835). Ziynetlerin geri istenmemek üzere verildiğini veya rızaen alındığını iddia eden taraf da bunu ispatlamalıdır (HGK, E. 2017/1038, K. 2021/458).

Ziynetlerin varlığı ve özellikleri şu delillerle ispatlanabilir:

  • Düğün fotoğrafları ve videoları; bunlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ziynetlerin cinsi, gramı, ayarı ve adedi belirlenebilir (3. HD, E. 2025/1029, K. 2025/4738),
  • Düğüne katılan ve takıları gören tanıkların beyanları,
  • Karşı tarafın yazışmalarda veya başka bir dosyada yaptığı kabul (ikrar); Yargıtay, savcılık ifadesindeki ikrarı yeterli görmüştür (2. HD, E. 2011/7251, K. 2012/4228).

Ziynet Alacağı Davası Hangi Mahkemede Açılır, Süre Ne Kadar?

KonuKuralDayanak
Görevli mahkemeEşler veya eski eşler arasında ve nişanın bozulmasında aile mahkemesi; kayınvalide gibi üçüncü kişilere karşı davalarda asliye hukuk mahkemesi4787 s. K. m. 4; TMK m. 122
Yetkili mahkemeBoşanmayla birlikte açılırsa boşanma davasına bakan mahkeme; ayrı açılırsa kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesiTMK m. 168; 6100 s. HMK m. 6
HarçZiynetlerin değeri üzerinden nispi harç492 s. Harçlar Kanunu
Zamanaşımı (aynen iade)Ziynetler mevcutsa mülkiyete dayalı talep zamanaşımına tabi değildir6. HD, E. 2010/10549, K. 2011/1884
Zamanaşımı (bedel)10 yıl; evlilik sürdükçe eşler arasında işlemez. TMK m. 178’deki 1 yıllık süre uygulanmazTBK m. 146, 153; 2. HD, E. 2023/8761, K. 2023/6363

Ziynet alacağı, boşanmanın eki niteliğinde değil, bağımsız bir eda talebidir (12. HD, E. 2025/3520, K. 2025/5878). Bu nedenle boşanma davasında ileri sürülmemiş olsa bile boşanmanın kesinleşmesinden sonra ayrı bir davayla istenebilir. 31.07.2026’dan sonra açılan davalarda belirsiz alacak davası (HMK m. 107) kaldırıldığından, ziynetlerin bedeli fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak istenir ve bilirkişi raporundan sonra talep bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m. 109/4).

Dava Aşamasında Ziynetin Bedeli Nasıl Belirlenir?

Ziynet alacağı davasında mahkeme, ziynetlerin aynen iadesine, bu olmazsa belirlenen bedelin ödenmesine karar verir. Bu bedel, bilirkişi aracılığıyla dava tarihindeki rayice göre belirlenir. Yargıtay, bedelin infaz veya ödeme tarihindeki değer olarak hüküm altına alınamayacağını kabul etmektedir (2. HD, E. 2011/7251, K. 2012/4228; 3. HD, E. 2015/9681, K. 2016/6664; 2. HD, E. 2022/11458, K. 2023/2847; E. 2022/2996, K. 2022/3975).

Burada önemli bir ayrım vardır: Mahkeme hüküm fıkrasında dava tarihine göre açık bir bedel yazmışsa icrada o bedel esas alınır. Hüküm fıkrasında bedel yoksa, aşağıda anlatıldığı gibi icra müdürü haciz tarihindeki rayice göre değer takdir eder.

Ziynet bedeline faiz ne zaman başlar?

DurumFaiz başlangıcıDayanak
Dava öncesinde temerrüt yokDava tarihi2. HD, E. 2022/6938, K. 2023/2835; E. 2023/4468, K. 2023/3378
Dava öncesinde ihtarname ile temerrüde düşürülmüşİhtarnamede belirtilen temerrüt tarihi3. HD, E. 2025/1029, K. 2025/4738
Islahla artırılan kısımIslah tarihiGenel kural

Faiz, ziynetin aynı değil bedeli için söz konusudur. Tahmini faiz tutarı için faiz hesaplayıcısı kullanılabilir.

Ziynet Alacağı İcrasının Hukuki Dayanağı: Taşınır Teslimi (İİK m. 24)

Ziynet eşyalarının aynen iadesine ilişkin ilamlar, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 24’te düzenlenen taşınır teslimi usulüne göre yerine getirilir. Bu usulde öncelik her zaman eşyanın kendisinin teslimidir; bedel ancak eşya bulunamazsa gündeme gelir.

Ziynet Alacağı İcrası Adım Adım

İlamlı takipte yetkili icra dairesine ilişkin özel bir kural bulunmadığından takip herhangi bir icra dairesinde başlatılabilir; örneğin Ankara aile mahkemesinden alınan bir ilam, borçlunun oturduğu başka bir ildeki icra dairesinde doğrudan takibe konulabilir. Ziynetlerin aranması ve muhafazası borçlunun bulunduğu yerde yapılacağından takibin o yerde açılması işlemleri hızlandırabilir. Ziynet alacağının icrasında Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde ilamın icra edilebilirlik durumu ve takipte istenecek değerin hesabı birlikte değerlendirilir.

AşamaNe olur?Dayanak
1. Takip talebi ve icra emriAlacaklı ilamı icra dairesine verir; borçluya 7 gün içinde ziynetleri teslim etmesi için icra emri gönderilir.İİK m. 24/1
2. Aynen teslimBorçlu teslim etmez ve ziynetler veya misli elindeyse zorla alınıp alacaklıya verilir.İİK m. 24/3
3. Bedele dönüşmeZiynetler borçlunun elinde bulunamazsa teslim borcu para borcuna dönüşür; yeni icra emri gerekmeden haciz yoluna geçilir.İİK m. 24/4
4a. İlamda bedel yazılıysaHüküm fıkrasında açıkça belirtilen bedel haciz yoluyla tahsil edilir.HGK, E. 2017/1678, K. 2021/757
4b. İlamda bedel yoksa veya tartışmalıysaİcra müdürü haciz tarihindeki rayice göre değer takdir eder; borsa, ticaret odası veya bilirkişiye başvurulur. Taraflar icra mahkemesine şikâyet edebilir.İİK m. 24/4-6

Doğrudan bedel istenemez

İlamda aynen iadeye karar verilmişse, doğrudan bedel talep edilerek takip başlatılması ilama aykırıdır. Yargıtay’ın ifadesiyle “ilamın hüküm kısmının aynen infazı zorunlu olup, dar yetkili icra mahkemesi yorum yoluyla hükmü değiştiremez” (8. HD, E. 2014/13976, K. 2015/14326).

Yeni dava açmaya gerek yok

Ziynetler borçlunun elinde bulunamadığında alacaklının bedel için yeni bir dava açmasına veya borçluya yeniden icra emri gönderilmesine gerek yoktur; aynı dosyada haciz işlemlerine devam edilir (Yargıtay 3. HD, E. 2013/13184, K. 2013/12989; 12. HD, E. 2025/1592, K. 2025/3499).

“İlamda Yazılı Değer” Ne Demek?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre ilamda yazılı değerden söz edilebilmesi için hüküm fıkrasında “borçlunun elinde bulunan falan taşınırın teslimine, bulunamazsa bedeli olan şu kadar liranın ödenmesine” şeklinde açık bir belirleme bulunmalıdır. Yalnızca harca esas değer olarak gösterilen tutarlar veya bilirkişi raporunda geçen ama hükme yazılmayan değerler ilamda yazılı değer sayılmaz; bu durumda icra müdürü haciz tarihindeki rayice göre değer takdir eder (HGK, E. 2017/1678, K. 2021/757; 3. HD, E. 2013/13184, K. 2013/12989). Buna karşılık ilamda terditli olarak açık bir bedel yazılıysa, ziynetlerin bulunamadığı tutanağa geçirildiğinde doğrudan o miktar üzerinden haciz yapılır (12. HD, E. 2025/1592, K. 2025/3499).

Bu ayrım altın fiyatlarının dalgalı olduğu dönemlerde büyük önem taşır: İlamda yazılı bir bedel yoksa ziynetin değeri, karar tarihindeki değil haczin yapıldığı tarihteki piyasa fiyatına göre belirlenir.

Örnek

Örnek: Mahkeme, 22 ayar ve her biri 20 gram olan 4 adet bileziğin aynen iadesine karar vermiş olsun. Borçlu icra emrine rağmen bilezikleri teslim etmez; yapılan aramada da bilezikler bulunamaz ve durum tutanağa bağlanır.

  • 1. ihtimal: Hüküm fıkrasında “bulunamazsa her biri için 50.000 TL, toplam 200.000 TL bedelin ödenmesine” denmişse, aynı dosyada 200.000 TL için haciz yoluna geçilir.
  • 2. ihtimal: Hüküm fıkrasında bedel yoksa ve 200.000 TL yalnızca dava dilekçesinde harca esas değer olarak yazılmışsa, icra müdürü haciz tarihinde 80 gram 22 ayar altının rayicini borsa, ticaret odası veya bilirkişi aracılığıyla belirler. Altın fiyatı karar tarihinden bu yana arttıysa tahsil edilecek tutar da buna göre yükselir.

Rakamlar varsayımsaldır; amaç, hüküm fıkrasındaki ifadenin icrada nasıl farklı sonuç doğurduğunu göstermektir.

Hüküm Fıkrası Nasıl Olmalı?

İcra aşamasında sorun yaşanmaması büyük ölçüde mahkeme kararının açıklığına bağlıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 297/2 uyarınca hüküm, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde kurulmalıdır. Yargıtay’a göre:

  • Aynen iadesine karar verilen ziynetlerin cinsi, niteliği, adedi, ayarı ve gram ağırlığı tek tek yazılmalıdır (3. HD, E. 2025/1029, K. 2025/4738; benzer yönde 3. HD, E. 2013/14564, K. 2013/13795; E. 2018/692, K. 2018/1828).
  • Ziynetlerin her birinin değeri ayrı ayrı gösterilmelidir; yalnızca toplam bedele hükmedilmesi infazda duraksamaya yol açar (2. HD, E. 2015/19808, K. 2015/18332).
  • Aynen iade mümkün olmazsa İİK m. 24’e göre işlem yapılacağı kanundan doğan bir sonuçtur (2. HD, E. 2022/6938, K. 2023/2835; E. 2022/11251, K. 2023/1077; E. 2023/5395, K. 2024/3737).

Ziynet Alacağı İcrası İçin Karar Kesinleşmeli mi?

Ziynet alacağına ilişkin hükümler, tarafların kişisel veya ailevi durumunu değiştirmeyen, yalnızca mal varlığını etkileyen eda hükümleridir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, nişanın bozulmasına bağlı takıların iadesi ve bedeline ilişkin ilamların diğer eda ilamları gibi kesinleşmeden icraya konulabileceğini belirtmiştir (E. 2025/3520, K. 2025/5878). Bu ilamın boşanmanın fer’i niteliğinde olmadığı da vurgulanmıştır.

Kesinleşmeden icraya konulan bir ilam kanun yolunda bozulursa icra işlemleri durur ve tahsil edilen paranın iadesi gündeme gelir (İİK m. 40). Borçlu ise istinaf veya temyiz yoluna başvurduğunda teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m. 36). Bu nedenle kesinleşmeden takip başlatmadan önce kararın bozulma ihtimali de değerlendirilmelidir.

Borçlu Ziynetleri Gizlerse veya Malı Yoksa

Ziynetler bulunamayıp alacak bedele dönüştüğünde borçlunun maaşı, banka hesapları, aracı ve taşınmazları haczedilebilir; borçlu ayrıca mal beyanında bulunmakla yükümlüdür. Elinde ziynet bulunduğu hâlde gerçeğe aykırı mal beyanında bulunan borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine İİK m. 338 uyarınca cezalandırılabilir. Mal beyanı yükümlülüğü ve yaptırımları için icra takibinde mal beyanı yazımıza bakılabilir. İlama dayalı takip, son işlemden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m. 39); bu nedenle dosyada uzun süre işlem yapılmadan beklenmemelidir.

Borçlunun Başvurabileceği Yollar

  • İcra emrine itiraz: İlamlı takipte borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcun ödendiğini (itfa), ertelendiğini (imhal) veya zamanaşımını ileri sürerek icra mahkemesine başvurabilir (İİK m. 33).
  • Değer takdirine şikâyet: İcra müdürünün belirlediği rayiç değere karşı hem alacaklı hem borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilir (İİK m. 24).
  • İcranın geri bırakılması: Karar kanun yolundaysa teminat karşılığında istenebilir (İİK m. 36).

Takip Öncesi Kontrol Listesi

Ziynet alacağı icrası başlatılmadan önce şu noktaların kontrol edilmesi, ilama aykırı takip ve şikâyet riskini azaltır:

  • Hüküm fıkrasında ziynetlerin türü, adedi, ayarı ve gramı açıkça yazılı mı?
  • Her ziynet için hüküm fıkrasında açık bir parasal değer var mı, yoksa değer yalnızca dilekçede veya harç hesabında mı geçiyor?
  • Takip talebinde öncelikle aynen teslim istendi mi?
  • İlamın kesinleşme durumu ve icra edilebilirliği kontrol edildi mi?

Gerekli Belgeler ve Masraflar

İlamlı takip ve diğer icra takibi türleri arasındaki farklar için icra takibi çeşitleri yazımız ayrıca bilgi verir. Takip için ilamın onaylı örneği, varsa kesinleşme şerhi, alacaklının kimlik bilgileri ve vekil ile takip ediliyorsa vekâletname gerekir. İlamlı takipte takip açılırken harç ve masraf avansı yatırılır; tahsilat yapıldıkça tahsil harcı ve haciz, muhafaza, bilirkişi gibi icra giderleri doğar. Bu giderler kural olarak borçluya yüklenir ve takip dosyasındaki alacağa eklenir. Masrafları karşılayamayacak durumdaki alacaklı adli yardım talep edebilir; Ankara Barosu başta olmak üzere baroların adli yardım büroları bu kapsamda başvuru kabul eder. Tahmini harç tutarı için harç hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Doğrudan bedel istemek: Aynen iade kararında önce teslim istenmelidir; aksi hâlde takip ilama aykırı sayılabilir.
  • Harca esas değeri “ilamda yazılı değer” sanmak: Hüküm fıkrasında açık bedel yoksa haciz tarihindeki rayiç uygulanır.
  • Yeni dava açmak: Ziynetler bulunamadığında bedel için ayrı dava açmaya gerek yoktur; aynı dosyada haciz yoluna geçilir.
  • Değer takdirini denetlememek: Rayiç değerin düşük ya da yüksek belirlendiği düşünülüyorsa şikâyet yoluna başvurulmalıdır.
  • Dosyayı uzun süre işlemsiz bırakmak: İlamlı takip son işlemden itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar (İİK m. 39).
  • TMK m. 178’deki bir yıllık süreyi ziynet için de geçerli sanmak: Ziynet alacağı boşanmanın eki değildir; bedel talebinde 10 yıllık süre, aynen iadede zamanaşımı yoktur.

Yasal Dayanaklar

  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 24 (taşınır teslimi), m. 33 (icra emrine itiraz), m. 36 (icranın geri bırakılması), m. 39 (ilamlı takipte zamanaşımı), m. 40 (icranın iadesi), m. 338 (gerçeğe aykırı mal beyanı),
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 6 (ispat yükü), m. 122 (nişanın bozulmasında hediyelerin geri verilmesi), m. 168 (boşanmada yetki), m. 178,
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146, 153 (zamanaşımı ve durması),
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109/4 (kısmi davada talep artırımı), m. 297/2 (hükmün açıklığı).

Sık Sorulan Sorular

Eşim altınları bozdurduğunu söylüyor; ne olacak?

Ziynetler borçlunun elinde bulunamazsa tutanak düzenlenir ve teslim borcu para borcuna dönüşür. İlamda yazılı bedel veya haciz tarihindeki rayiç üzerinden haciz yoluyla tahsil edilir.

Altın fiyatı arttı; hangi fiyat esas alınır?

İlamda açıkça yazılı bir bedel varsa o bedel uygulanır. Yazılı bedel yoksa veya tartışmalıysa icra müdürü haciz tarihindeki rayice göre değer belirler.

Değer takdirine itiraz edebilir miyim?

Evet. İcra müdürünün değer takdirine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir.

Ziynet alacağının icrası için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takıların iadesine ilişkin bir kararında bu tür hükümlerin boşanma ilamının fer’i niteliğinde olmadığını, bağımsız eda hükmü olarak kesinleşmeden icraya konulabileceğini belirtmiştir (E. 2025/3520, K. 2025/5878). Ancak karar bozulursa tahsil edilen tutarın iadesi gündeme gelebileceğinden kesinleşme durumu takipten önce değerlendirilmelidir.

Damada takılan altınlar da kadına mı aittir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre düğünde takılan ziynetler, kime takılırsa takılsın, aksine anlaşma veya yerel örf yoksa kadına bağışlanmış sayılır (HGK, E. 2017/1038, K. 2021/458). Aksini iddia eden tarafın bunu ispat etmesi gerekir.

Ziynet alacağına faiz işler mi?

Ziynetin bedeline kural olarak dava tarihinden itibaren faiz işletilir; dava öncesinde ihtarname ile temerrüde düşürme varsa temerrüt tarihinden, ıslahla artırılan kısım için ıslah tarihinden faiz istenebilir (2. HD, E. 2022/6938, K. 2023/2835; 3. HD, E. 2025/1029, K. 2025/4738).

Ziynet alacağı davası için süre var mı?

Ziynetler mevcutsa aynen iade talebi zamanaşımına tabi değildir. Bedel talebinde 10 yıllık süre uygulanır ve evlilik sürdükçe işlemez; TMK m. 178’deki bir yıllık süre ziynet alacağına uygulanmaz.

Ziynetleri evden giderken götürdüğüm iddia ediliyor; ne olacak?

Hayatın olağan akışına göre ziynetlerin kadında olduğu kabul edilir. Ancak evden şiddet veya ani bir olay nedeniyle eşya alamadan ayrıldığınızı ispatlarsanız, ziynetleri sizin götürdüğünüzü karşı tarafın ispatlaması gerekir.

Borçlunun hiç malı yoksa ne olur?

Bedele dönüşen alacak için borçlunun maaşı, banka hesapları, aracı veya taşınmazı üzerine haciz konulabilir. Haczedilecek mal bulunamazsa takip dosyası açık kalır; borçlunun ileride edineceği mallar için de haciz istenebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.