Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan: Av. Halil ŞAHİN
Kısa cevap: İş kazasında ölüm tazminatı; ölen işçinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne-baba ve fiilen desteklenen diğer yakınların destekten yoksun kalma tazminatını, cenaze giderlerini ve her yakının ayrı manevi tazminatını kapsar. Dava iş mahkemesinde, arabulucuya başvurmadan açılabilir; işverene karşı zamanaşımı kural olarak ölüm tarihinden itibaren 10 yıldır. SGK’nın bağladığı gelirin yalnızca rücuya tabi kısmı, işverenin kusur oranında tazminattan düşülür.
Bir çalışanın iş kazasında hayatını kaybetmesi, geride kalan aile için ağır bir ekonomik kayıp da doğurur. Hukuk düzeni, ölen işçinin desteğinden yoksun kalan yakınlara işverene ve kazaya kusuruyla yol açan diğer kişilere karşı ayrı ayrı tazminat hakları tanır. Bu yazıda iş kazasında ölüm tazminatının kalemlerini, hak sahiplerini, hesap yöntemini, SGK gelirinin mahsubunu, görevli ve yetkili mahkemeyi, süreleri ve 31.07.2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la gelen değişiklikleri Yargıtay kararları ışığında açıklıyoruz.
Başlıklar
İş Kazasında Ölüm Tazminatı Hangi Kalemlerden Oluşur?
| Tazminat türü | Kimler isteyebilir? | Açıklama |
|---|---|---|
| Destekten yoksun kalma | Eş, çocuklar, anne, baba ve ölenin fiilen desteklediği kişiler | Ölenin sağlığında sağladığı veya ileride sağlayacağı desteğin kaybı |
| Cenaze ve defin giderleri | Bu giderleri karşılayan yakınlar | Belgelendirilen makul cenaze, nakil ve defin masrafları |
| Manevi tazminat | Eş, çocuklar, anne, baba ve kardeşler gibi yakınlar | Ölümün yakınlarda yarattığı acı ve elem |
Bu kalemlerin yasal dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’dur (TBK): ölüm hâlinde cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma zararı TBK m. 53’te, ölenin yakınlarına manevi tazminat ise TBK m. 56/2’de düzenlenmiştir. Yargıtay da cenaze giderlerini ölüm hâlinde istenebilecek zararlar arasında saymaktadır (21. HD, E. 2018/6371, K. 2019/4728). İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almama gibi kanuna veya sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümüne bağlı zararların tazmini, TBK m. 417/3 uyarınca sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir; bu kural zamanaşımı bakımından da sonuç doğurur.
Destekten yoksun kalanlar bu davayı ölenin mirasçısı sıfatıyla değil, kendi adlarına, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla açarlar (Yargıtay 17. HD, E. 2014/12093, K. 2016/11025). Bu nedenle mirası reddetmiş olmak destek tazminatı istemeye engel değildir.
Kimler Destekten Yoksun Kalan Sayılır?
Destek tazminatı hakkı TBK m. 53/3’e dayanan bağımsız bir haktır; mirasçılıktan değil, ölenin sağladığı veya sağlayacağı yardımdan doğar (17. HD, E. 2014/12093, K. 2016/11025). Ölenin hak sahibine fiilen ve düzenli olarak yardım etmesi ya da ileride yardım edeceğine ilişkin haklı bir beklentinin bulunması yeterlidir; resmî nafaka yükümlülüğü aranmaz. Ölenin düzenli olarak bakımını üstlendiği, örneğin aynı evde yaşayan engelli bir kardeş de destekten yoksun kalan kişi olabilir. Hak sahiplerine göre durum özetle şöyledir:
| Hak sahibi | Destek ilişkisi nasıl değerlendirilir? |
|---|---|
| Eş | Ölenin eşine destek olduğu kabul edilir; destek süresi ölenin muhtemel yaşam süresine göre hesaplanır. Eşin yeniden evlenme ihtimali ayrıca gözetilir. |
| Çocuklar | Destek kural olarak çocuğun kendi geçimini sağlayacağı yaşa kadar sürer; yükseköğrenim görüyorsa genellikle 25 yaşa kadar kabul edilir. Malul veya muhtaç çocuk için destek bu yaştan sonra da devam edebilir. |
| Anne ve baba | Çocuğun anne-babaya destek olacağı karinedir; SGK’dan gelir bağlanmış olması şart değildir (21. HD, E. 2018/3862, K. 2019/2468). |
| Kardeşler | Kardeşler için destek karinesi yoktur; ölenin kardeşine fiilen bakım ve yardım sağladığı ispatlanırsa destek tazminatı istenebilir (21. HD, E. 2018/6371, K. 2019/4728). |
| Nişanlı veya birlikte yaşanan kişi | Kanunda ayrıca sayılmamıştır; öğretide, evlilik veya birlikte yaşam nedeniyle haklı ve somut bir destek beklentisinin ispatlanması hâlinde talep edilebileceği kabul edilmektedir. |
Destek Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin yaşasaydı yakınlarına sağlayacağı ekonomik katkının bugünkü değeridir. Hesap, mahkemenin görevlendirdiği aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır ve başlıca şu unsurlara dayanır:
- Ölenin geliri: Bordro, banka kayıtları veya emsal ücret araştırmasıyla belirlenen kazanç.
- Destek süresi: Ölenin muhtemel çalışma ve yaşam süresi ile her bir hak sahibinin destek alacağı süre. Bakiye ömürlerin belirlenmesinde uygulamada TRH-2010 (Türkiye Ulusal Yaşam Tablosu) esas alınmaktadır.
- Destek payları: Ölenin gelirinin kendisi ve hak sahipleri arasında nasıl paylaştırılacağı; çocukların destek süresi sona erdikçe paylar yeniden dağıtılır.
- Kusur oranları: İşveren, varsa üçüncü kişi ve ölen işçinin kusuru.
- SGK ödemeleri: Rücuya tabi gelirin ilk peşin sermaye değeri (aşağıda ayrıntılı).
Bilinen ve bilinmeyen dönem
Hesapta ölüm tarihinden rapor (veya karar) tarihine kadar geçen süre bilinen dönem, sonrası bilinmeyen dönem olarak ayrılır. Bilinen dönemde ölenin o tarihlerde elde edeceği gerçek ücret (ör. asgari ücretteki artışlar) esas alınır. Bilinmeyen dönemde ise Yargıtay uygulamasında kazancın her yıl yüzde 10 artırılıp yüzde 10 iskonto edildiği progresif rant yöntemi kullanılmaktadır (21. HD, E. 2016/4266, K. 2017/7260).
Eşin yeniden evlenme ihtimali
Dul kalan eşin destek tazminatında, eşin yaşı, cinsiyeti ve çocuk sayısı gibi ölçütlere göre yeniden evlenme ihtimali belirlenerek indirim yapılır; uygulamada bu oran için Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) evlenme olasılığı tablosu esas alınmaktadır. Eş yargılama sırasında fiilen yeniden evlenmişse ihtimal hesabı yapılmaz; destek ilişkisi evlenme tarihi itibarıyla sona ermiş kabul edilir (21. HD, E. 2019/6311, K. 2020/2142).
Ölen işçinin kusuru, kaçınılmazlık ve hakkaniyet indirimi
Ölen işçinin kazanın oluşumunda kusuru varsa, hesaplanan destek zararından işçinin kusur oranı kadar indirim yapılır (TBK m. 52, müterafik kusur). Olayda tarafların kusuruna dayanmayan bir kaçınılmazlık payı bulunması hâlinde bu oranın işverenin sorumluluğuna nasıl yansıtılacağı, Yargıtay uygulamasında TBK m. 51 kapsamında hakkaniyet indirimi değerlendirmesiyle birlikte ele alınmaktadır. Kaçınılmazlık nedeniyle SGK’nın işverene rücu edemediği ödemeler destek zararından indirilemez (21. HD, E. 2018/6371, K. 2019/4728). Manevi tazminatta da işçinin kusurunun ağırlığı, hâkimin takdirinde gözetilen ölçütlerdendir.
Dava Kime Karşı Açılır?
Pasif dava ehliyeti, yani davalı sıfatı, öncelikle işverendedir. İş alt işverene verilmişse asıl işveren ile alt işveren müteselsilen sorumludur. Hak sahipleri davayı ikisine birlikte açabilecekleri gibi yalnızca birine karşı da açabilir (Yargıtay 10. HD, E. 2020/7558, K. 2021/5201). İşverence sağlanan servis aracıyla gidiş-geliş sırasında meydana gelen kazalarda da asıl işveren alt işverenle birlikte sorumlu tutulmuştur (17. HD, E. 2017/5615, K. 2018/7350). Kazaya kusuruyla neden olan üçüncü kişiler de davalı gösterilebilir; servis aracıyla meydana gelen kazalarda araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu ayrıca gündeme gelir. Bu konudaki genel kurallar trafik kazasında maddi ve manevi tazminat yazımızda ele alınmıştır.
Anne ve Babanın Destek Tazminatı
Çocuğunu iş kazasında kaybeden anne ve babanın destek tazminatı isteyebilmesi için SGK’dan gelir bağlanmış olması şart değildir. Yargıtay, çocukların anne-babaya destek olacağının karine olduğunu kabul eder; fiilî destek, destek gücü ve destek ihtiyacı birlikte değerlendirilir (21. HD, E. 2018/3862, K. 2019/2468). Bu konuda 22.06.2018 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (E. 2016/5, K. 2018/6) ilkeleri esas alınmaktadır.
Uygulamada bu karine özellikle genç ve bekâr işçilerin ölümünde önem taşır: anne-babanın o tarihte çocuğun gelirine ihtiyaç duymasa bile ileride yaşlılık döneminde destek alacağı varsayılır. Hesapta, çocuğun ileride evlenip kendi ailesini kuracağı ve anne-babaya ayıracağı payın azalacağı gibi ihtimaller de gözetilir.
SGK Geliri Tazminattan Nasıl Düşülür?
İş kazası tazminat davası, SGK’nın karşılamadığı zararın tahsiline yöneliktir. Bu nedenle hak sahiplerine bağlanan gelirin hesaba katılması gerekir; ancak her ödeme aynı şekilde düşülmez. Temel ölçüt, ödemenin SGK tarafından rücu edilebilir olup olmadığıdır. TBK m. 55/1’e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez; tazminat, SGK’ca karşılanmayan zararın giderilmesi içindir (10. HD, E. 2023/5717, K. 2023/7016; 10. HD, E. 2020/7558, K. 2021/5201).
Uygulamada SGK’nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri Kurumdan sorulur ve bu değerin tamamı değil, yalnızca işverenin kusur oranına düşen kısmı (ilk peşin sermaye değeri × işverenin kusur oranı) brüt destek zararından düşülür (10. HD, E. 2022/3492, K. 2023/5709; 21. HD, E. 2016/4266, K. 2017/7260; 21. HD, E. 2019/6311, K. 2020/2142). İşçinin kendi kusuruna isabet eden kısım mahsup dışında kalır. Kaza üçüncü bir kişinin kusuruyla meydana gelmişse SGK’nın bu kişiye rücuu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 21/4 gereği ilk peşin sermaye değerinin yarısıyla sınırlıdır; bu nedenle tazminattan yapılacak indirim de en fazla bu yarı tutar kadar olabilir (4. HD, E. 2023/1559, K. 2025/1091).
Düşülen ve düşülmeyen ödemeler
| Ödeme türü | Tazminattan düşülür mü? | Örnek karar |
|---|---|---|
| İş kazası nedeniyle bağlanan ölüm gelirinin ilk peşin sermaye değeri (rücuya tabi kısmı) | Evet, rücu edilebilir kısmı kadar | 10. HD, E. 2023/5717, K. 2023/7016 |
| Kazaya üçüncü kişinin kusuru neden olduysa | İlk peşin sermaye değerinin yarısı (5510 s. K. m. 21/4) | 4. HD, E. 2023/1559, K. 2025/1091 |
| Uzun vadeli sigorta kolundan bağlanan ölüm aylığı | Hayır | 10. HD, E. 2020/6743, K. 2023/4397 |
| Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri | Hayır | 21. HD, E. 2018/6371, K. 2019/4728 |
| Emekli Sandığı kapsamında bağlanan aylıklar | Hayır | 4. HD, E. 2021/20610, K. 2021/8132 |
| SGK cenaze ödeneği (5510 s. K. m. 37) | Yalnızca rücuya tabi olduğu ölçüde; dosyadaki SGK yazısına göre belirlenir | Genel ilke: TBK m. 55/1 |
Yargıtay kararındaki örnek hesap
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bir kararında, işverenin %70 kusurlu olduğu olayda baba için hesaplanan 120.502,54 TL destek zararından, ilk peşin sermaye değerinin (11.879,60 TL) %70’ine karşılık gelen kısmı düşerek baba için 112.249,82 TL’ye hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir (E. 2022/3492, K. 2023/5709). Aynı mantıkla, davalıların %80 kusurlu olduğu başka bir dosyada SGK’nın bildirdiği ilk peşin sermaye değerinin %80’i tazminattan indirilmiştir (10. HD, E. 2023/7318, K. 2024/7096).
Temsilî rakamlarla örnek
Örnek: İşveren %60 kusurlu olsun. Bilirkişi, ölen işçinin eşi için tam kusur üzerinden 900.000 TL destek zararı hesaplasın. Eşe bağlanan iş kazası ölüm gelirinin ilk peşin sermaye değeri 300.000 TL olsun.
- İşverenin kusuruna düşen destek zararı: 900.000 × %60 = 540.000 TL.
- Rücuya tabi peşin sermaye değeri: 300.000 × %60 = 180.000 TL.
- Eşin isteyebileceği maddi tazminat: 540.000 − 180.000 = 360.000 TL.
Rakamlar yalnızca hesap mantığını göstermek içindir; gerçek tutarlar dosyaya özgü bilirkişi raporu ve SGK yazısıyla belirlenir. Faiz başlangıcı ve tutarı için faiz hesaplayıcısından yararlanabilirsiniz.
Hesaplamada dikkat edilecek noktalar
- Peşin sermaye değeri mahkemece hesaplanmaz; SGK’ya müzekkere yazılarak Kurumdan sorulur ve bilirkişiden ek rapor alınır (4. HD, E. 2021/19093, K. 2022/9214).
- İlk peşin sermaye değerine faiz işletilerek indirim yapılamaz (21. HD, E. 2019/6311, K. 2020/2142).
- Ödemenin gerçekten iş kazası nedeniyle rücuya tabi olup olmadığı araştırılmadan doğrudan mahsup yapılamaz (17. HD, E. 2013/14983, K. 2015/3367).
- SGK’nın işverene karşı açtığı rücu davası varsa, rücuya tabi tutarların belirlenmesi için bu davanın sonucunun gözetilmesi gerekebilir (HGK, E. 2019/62, K. 2022/637).
İşverenin Yaptığı Ödemeler ve İbraname
Kazadan sonra işveren, aileye “yardım” veya “tazminat” adıyla ödeme yapabilir ve karşılığında ibraname imzalatmak isteyebilir. İbra, alacaklının alacağından feragat ettiğini gösteren sözleşmedir. TBK m. 420/2’ye göre işçinin alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş bulunması, alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin hak tutarına göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır; bu unsurları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Gerçek tutarı içermeyen belgeler yalnızca içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir (TBK m. 420/3).
TBK m. 420/4, bu kuralların destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının tazminat alacaklarına da uygulanacağını açıkça düzenler. Dolayısıyla yas döneminde imzalanan ve gerçek zararı karşılamayan bir ibraname, kural olarak yalnızca ödenen tutar kadar dikkate alınır; bu tutar tazminattan düşülür (4. HD, E. 2024/12158, K. 2025/15261). 31.07.2026’dan sonra meydana gelen kazalarda ise tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, aşağıda açıklanan oransal mahsup kuralına tabidir.
Manevi Tazminat
Ölen işçinin yakınlarına, ölümün yarattığı acı ve elem karşılığında manevi tazminat ödenir. Miktar; olayın özellikleri, işverenin kusuru, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ve yakınlık derecesi gibi ölçütlere göre belirlenir (21. HD, E. 2019/6311, K. 2020/2142). TBK m. 56/2 kapsamında mahkemeler özellikle şunları gözetir: tarafların kusur oranları, olayın oluş şekli ve iş güvenliği kurallarının ne ölçüde ihlal edildiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, yakınların duyduğu acının yoğunluğu ve hükmedilecek paranın alım gücü. Uygulamada eş, çocuklar, anne, baba ve kardeşler lehine manevi tazminata hükmedilmektedir. Manevi tazminat SGK ödemelerinden etkilenmez. Ölçütlerin ayrıntısı için bedensel zararlarda manevi tazminat miktarının belirlenmesi yazımıza bakılabilir.
Manevi tazminat bir zenginleşme aracı değildir; her hak sahibi için ayrı miktar belirlenir.
Örneğin bir işyeri yangınında işçinin hayatını kaybettiği ve 2024 yılında Yargıtay’ın incelediği olayda aşağıdaki manevi tazminat tutarları uygun bulunmuştur (10. HD, E. 2022/103, K. 2024/5743):
| Hak sahibi | Karara konu olayda uygun bulunan tutar |
|---|---|
| Eş | 100.000 TL |
| Her bir çocuk | 85.000 TL |
| Anne ve baba | 25.000’er TL |
| Her bir kardeş | 5.000 TL |
Bu tutarlar yalnızca bir fikir vermek içindir; manevi tazminat miktarı her olayın koşullarına, kusur durumuna ve kararın verildiği tarihteki paranın alım gücüne göre değişir.
2026 Değişiklikleri: Faiz, Mahsup ve Belirsiz Alacak Davası
31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi), ölüm ve bedensel zarar tazminatlarını doğrudan etkileyen düzenlemeler getirmiştir:
| Konu | Yeni kural | Hangi dosyalara uygulanır? |
|---|---|---|
| Faiz başlangıcı (TBK m. 55/3) | Destekten yoksun kalma tazminatının kazancın bilindiği döneme ilişkin kısmına olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin kısmına karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. | 31.07.2026’dan sonra meydana gelen olaylar (7589 s. K. geçici m. 1/9) |
| Önceden yapılan ödemelerin mahsubu (TBK m. 55/4) | İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. | 31.07.2026’dan sonra meydana gelen olaylar |
| Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) | Yürürlükten kaldırıldı. | Kaldırılmadan önce açılmış davalarda eski hüküm uygulanmaya devam eder (geçici m. 1/10) |
| Kısmi davada talep artırımı (HMK m. 109/4) | Talep, bir defaya mahsus ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sonuna kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden kesilmiş sayılır. | Yayım tarihinden itibaren |
Bu değişiklik sonrasında, destek zararının tam tutarı yargılamada bilirkişi raporuyla ortaya çıkacağı için yeni davalar genellikle fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açılmakta ve rapordan sonra talep 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 109/4 uyarınca artırılmaktadır. Artırım hakkı bir defalık olduğundan, rapora itirazlar sonuçlanmadan talep artırılmamalıdır. 31.07.2026’dan önceki kazalarda faiz, yerleşik uygulamaya göre kural olarak olay (ölüm) tarihinden işletilir.
İş Kazasında Ölüm Tazminatı Davası Hangi Mahkemede Açılır, Süre Ne Kadar?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Görevli mahkeme | İş mahkemesi; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar | 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu |
| Yetkili mahkeme | Davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi | 7036 s. K. m. 6/1, 6/3 |
| Arabuluculuk | Dava şartı değildir; doğrudan dava açılabilir | 7036 s. K. m. 3/3 |
| İşverene karşı zamanaşımı | 10 yıl; ölüm tarihinden itibaren işler | TBK m. 146, m. 417/3; 10. HD, E. 2025/242, K. 2025/11284 |
| Üçüncü kişiye karşı zamanaşımı | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıl; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi suç oluşturuyorsa o süre | TBK m. 72/1 |
| Kanun yolu | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf; parasal sınır ve şartlar varsa 2 hafta içinde temyiz | HMK m. 345, m. 361 |
Yetki kuralı ailelere seçim imkânı verir: örneğin kaza başka bir ilde meydana gelmiş ancak işçi Ankara’da yerleşik idiyse, dava Ankara iş mahkemesinde de açılabilir. Bu maddeye aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 s. K. m. 6/5). Ölüm tazminatı taleplerinde Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde mirasçılık belgesi, destek ilişkisini gösteren belgeler ve SGK kayıtları birlikte değerlendirilir.
Zamanaşımında dikkat edilmesi gereken bir nokta, uzamış ceza zamanaşımıdır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, ölümlü iş kazasında maddi ve manevi tazminat taleplerinin ölüm tarihinden itibaren 10 yıllık süreye tabi olduğunu; davalı işveren tüzel kişi olduğunda, tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamayacağından (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 20/2) daha uzun ceza zamanaşımının bu davalılar yönünden uygulanamayacağını belirtmiştir (E. 2025/242, K. 2025/11284, T. 03.07.2025). Bu nedenle ceza davasının sürmesine güvenilerek 10 yıllık sürenin kaçırılmaması gerekir.
Harç ve masraflar
Maddi tazminat davalarında 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca nispi harç alınır; dava açılırken bunun dörtte biri peşin harç olarak yatırılır, ayrıca tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri için gider avansı istenir. Kısmi dava açıldığında harç, dava edilen tutar üzerinden hesaplanır ve artırılan kısım için tamamlanır. Harç ve giderleri karşılayamayacak durumdaki hak sahipleri, HMK m. 334 vd. uyarınca adli yardım talep edebilir; Ankara Barosu gibi baroların adli yardım büroları da avukat görevlendirmesi için başvuru kabul eder. Tahmini tutar için harç hesaplayıcısına bakılabilir.
Adım Adım Süreç
- SGK başvurusu: Hak sahipleri, ölüm geliri bağlanması için SGK’ya başvurur. Bağlanan gelir ve peşin sermaye değeri, tazminat hesabında kullanılacaktır.
- Ceza soruşturmasının takibi: Ölümlü iş kazalarında genellikle taksirle öldürme (TCK m. 85) suçundan soruşturma yürütülür. Bu dosyadaki bilirkişi kusur raporu ve tanık ifadeleri tazminat davasında da delil olarak kullanılır.
- Belgelerin toplanması: Mirasçılık belgesi, nüfus kayıt örneği, ölenin gelir belgeleri ve cenaze faturaları bir araya getirilir.
- Gerekirse tespit davası: Olay SGK tarafından iş kazası sayılmamışsa SGK ve işverene karşı iş kazası tespit davası açılır; tazminat davası bu davanın sonucunu bekleyebilir.
- Tazminat davası: Yetkili iş mahkemesinde maddi ve manevi tazminat talepleriyle, kural olarak kısmi dava şeklinde açılır.
- Bilirkişi incelemeleri: Kusur raporu ve aktüerya raporu alınır; SGK’dan peşin sermaye değeri sorulur. Raporlara süresi içinde itiraz edilir.
- Talep artırımı: Rapor kesinleşme aşamasına gelince talep HMK m. 109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılır ve harcı tamamlanır.
- Karar ve kanun yolları: İstinaf ve şartları varsa temyiz aşamalarıyla süreç tamamlanır.
Gerekli Belgeler
- Ölüm belgesi, otopsi raporu ve ölü muayene tutanağı,
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve nüfus kayıt örneği,
- SGK iş kazası bildirgesi, varsa müfettiş raporu ve gelir bağlama yazıları,
- Ölenin bordroları, banka ücret kayıtları ve SGK hizmet dökümü,
- Cenaze, defin ve nakil giderlerine ilişkin faturalar,
- Ceza soruşturması veya kovuşturması dosyasındaki tutanaklar ve bilirkişi raporu,
- İşverenin yaptığı ödemelere ilişkin banka dekontları ve imzalanmış belgeler,
- Anne-baba veya kardeşlere fiilen destek olunduğunu gösteren belgeler (düzenli para gönderimi, aynı hanede yaşama vb.),
- Çocukların öğrenim durumunu ve varsa malullüğünü gösteren belgeler.
Sık Yapılan Hatalar
- Cenaze sonrası işverenle hızlı uzlaşma: Yas döneminde, zararın kapsamı hesaplanmadan imzalanan ibraname ve uzlaşma metinleri sonradan tartışmaya yol açar; TBK m. 420 şartlarını taşımayan belge yalnızca ödenen miktar kadar makbuz hükmündedir.
- Yalnızca alt işverene dava açmak: Asıl işveren de müteselsilen sorumlu olabilir; davalıların doğru belirlenmesi tahsil imkânını etkiler.
- Anne-babanın talep hakkını bilmemek: SGK’dan gelir bağlanmamış olması anne-babanın destek talebine engel değildir.
- Ceza davasına güvenerek süreyi kaçırmak: Tüzel kişi işverene karşı uzamış ceza zamanaşımı uygulanmaz; 10 yıllık süre ölüm tarihinden işler.
- 31.07.2026’dan sonra belirsiz alacak davası açmak: HMK m. 107 kaldırılmıştır; yeni davalarda kısmi dava ve HMK m. 109/4’teki tek seferlik artırım imkânı kullanılmalıdır.
- Cenaze faturalarını saklamamak: Belgelendirilemeyen giderlerin ispatı güçleşir.
- SGK ödemelerini toptan düşmek: Rücuya tabi olmayan aylıkların da indirilmesi, hak sahiplerinin aleyhine hatalı bir hesap ortaya çıkarır; bilirkişi raporuna bu yönden itiraz edilmelidir.
Yasal Dayanaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 51, 52 (indirim sebepleri), m. 53 (ölüm hâlinde zararlar), m. 55 (hesaplama, SGK ödemeleri, 2026’da eklenen faiz ve mahsup fıkraları), m. 56 (manevi tazminat), m. 72 (haksız fiilde zamanaşımı), m. 146 (genel zamanaşımı), m. 417 (işverenin koruma borcu), m. 420 (ibra),
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 21 (rücu), m. 37 (cenaze ödeneği),
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/3 (arabuluculuk istisnası), m. 6 (yetki),
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109 (kısmi dava), m. 334 (adli yardım), m. 345 ve 361 (kanun yolu süreleri),
- 7589 sayılı Kanun geçici m. 1/9 ve 1/10 (geçiş hükümleri).
Kanun metinlerinin güncel hâline mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. Davanın genel usulü için iş kazası tazminat davasında arabuluculuk, süre ve mahkeme yazımız da yol gösterici olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Mirası reddettik; yine de tazminat isteyebilir miyiz?
Evet. Destekten yoksun kalma tazminatı mirasçılık sıfatına değil, destek ilişkisine dayanır. Mirası reddetmek bu talebe engel değildir.
Bekâr ve çocuksuz bir işçinin anne-babası tazminat alabilir mi?
Evet. Çocuğun anne-babaya destek olacağı karine olarak kabul edilir; SGK’dan gelir bağlanmamış olması da talebe engel değildir.
SGK’dan bağlanan aylık tazminatımızı azaltır mı?
Yalnızca iş kazası nedeniyle bağlanan ve rücuya tabi gelirin ilk peşin sermaye değeri, işverenin kusuru oranında düşülür. Rücuya tabi olmayan aylıklar ve manevi tazminat bu hesaptan etkilenmez.
Kardeşler manevi tazminat isteyebilir mi?
Evet. Uygulamada kardeşler lehine de manevi tazminata hükmedilmektedir. Kardeş, ölen tarafından fiilen destekleniyorduysa ayrıca destek tazminatı da gündeme gelebilir.
İş kazasında ölüm tazminatı için dava açma süresi ne kadar?
İşverene karşı açılacak davalarda zamanaşımı, ölüm tarihinden itibaren 10 yıldır. Kusurlu üçüncü kişiye karşı taleplerde TBK m. 72’deki 2 ve 10 yıllık süreler ile ceza zamanaşımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?
Evet. Tazminat davası ceza davasından bağımsızdır; ceza dosyasındaki deliller tazminat davasında da kullanılabilir. Ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m. 74).
Ölen işçi sigortasız çalışıyorduysa ne olur?
Sigortasız çalışma, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu durumda önce hizmet ilişkisinin ve olayın iş kazası niteliğinin tespiti gerekebilir; SGK ölüm geliri de tespit sonrasında gündeme gelir.
İşverenin imzalattığı ibraname davayı engeller mi?
TBK m. 420 şartlarını taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür; gerçek zararı karşılamayan ödeme belgeleri yalnızca ödenen miktar kadar makbuz hükmündedir. Bu kural destekten yoksun kalanlar için de uygulanır.
Dava kaza yerinde mi, ailenin oturduğu yerde mi açılır?
Davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın meydana geldiği yer ve zarar gören işçinin yerleşim yeri iş mahkemelerinin her biri yetkilidir (7036 s. K. m. 6).
Belirsiz alacak davası kaldırıldı; destek tazminatı nasıl talep edilecek?
31.07.2026’dan sonra açılan davalarda kısmi dava açılarak bilirkişi raporundan sonra talep bir defaya mahsus artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4).
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
İlgili yazılar: İş Kazası Tazminat Davası · İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk ve Zamanaşımı
Süreç ve süreler rehberi: Ankara’da İşçilik Alacakları ve İş Kazası Davaları: Arabuluculuk, Süreç ve Süreler
Diğer hesaplayıcılar ve güncel bülten: Hukuki hesaplayıcılar · Güncel bülten


