İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk ve Zamanaşımı: Kıdem, İhbar, Mesai

İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk ve Zamanaşımı – Asya Hukuk

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan:

Kısa cevap: İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır: kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve ücret gibi alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalı; başvuruda ve son tutanakta her alacak kalemi ayrı ayrı yer almalıdır. Bu alacaklar kural olarak 5 yıllık zamanaşımına tabidir ve arabuluculuk süresince zamanaşımı durur. 31.07.2026’dan sonra belirsiz alacak davası açılamaz; dava kısmi dava olarak açılıp talep bir defaya mahsus artırılır.

İş sözleşmesi sona eren işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları gibi taleplerini mahkemeye taşıyabilmesi için önce arabulucuya başvurması zorunludur. İşçilik alacaklarında arabuluculuk sürecinde yapılan küçük bir eksiklik, sonradan açılan davanın kısmen veya tamamen usulden reddine yol açabilir. Bu yazıda arabuluculuk aşamasını, işe iade süreciyle ilişkiyi, zamanaşımı ve faiz kurallarını, görevli ve yetkili mahkemeyi ve 7589 sayılı Kanun’la gelen usul değişikliklerini Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında açıklıyoruz.

Başlıca İşçilik Alacakları

AlacakKısacaDayanak
Kıdem tazminatıEn az bir yıl çalışmış işçiye; işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshi, işçinin haklı nedenle feshi, emeklilik veya askerlik gibi hâllerde, her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında ödenir; kanuni tavan uygulanır1475 s. K. m. 14
İhbar tazminatıBildirim süresine uyulmadan fesih hâlinde; kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık ücret4857 s. K. m. 17
Yıllık izin ücretiSözleşme sona erdiğinde kullanılmamış izin günlerinin ücreti4857 s. K. m. 59
Fazla çalışma ücretiHaftalık 45 saati aşan çalışmalar için zamlı ücret4857 s. K. m. 41
Hafta tatili, genel tatil ücretiTatil günlerinde çalışılan sürelerin karşılığı4857 s. K. m. 46, 47
Ödenmeyen ücretVadesinde ödenmeyen aylık ücretler4857 s. K. m. 32

İşçi, ücretinin ödenmemesi veya fazla mesai karşılığının verilmemesi gibi sebeplerle sözleşmeyi kendisi haklı nedenle feshederse (4857 sayılı İş Kanunu m. 24) kıdem tazminatına hak kazanabilir; ancak bu durumda ihbar tazminatı istenemez.

İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk Dava Şartıdır

Dava şartı, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için bulunması gereken ve kendiliğinden gözetilen ön koşuldur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/1’e göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 2023 yılında 7445 sayılı Kanun’la yapılan ekleme ile bu alacaklara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama alınmıştır; dolayısıyla işçilik alacağı için başlatılan icra takibine itiraz edilmesi hâlinde açılacak itirazın iptali davasından önce de arabulucuya gidilmelidir (icra hukukundaki seçenek için bkz. itirazın kaldırılması).

  • Arabulucuya başvurulmadan dava açılırsa dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir (Yargıtay 9. HD, E. 2022/7042, K. 2022/7967).
  • Bu zorunluluk yalnızca işçi için değil, işveren için de geçerlidir (9. HD, E. 2022/7742, K. 2022/10403).
  • Zorunluluk; kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ve yıllık izin alacaklarının tamamını kapsar (9. HD, E. 2024/13140, K. 2025/391).
  • İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları ise bu kuralın istisnasıdır (7036 s. K. m. 3/3); bu konu iş kazası tazminat davasında arabuluculuk yazımızda ayrıca ele alınmıştır.

İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

Başvuru, karşı tarafın (birden fazla ise bunlardan birinin) yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (7036 s. K. m. 3/5). Örneğin Ankara’daki bir işyerinde çalışan işçi, merkezi başka ilde bulunan işvereni için Ankara Adliyesi arabuluculuk bürosuna başvurabilir. Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir. İşçilik alacaklarında Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde arabuluculuk başvurusundan önce bordrolar, banka kayıtları ve SGK hizmet dökümü bir araya getirilmelidir.

  • Süre: Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir (7036 s. K. m. 3/10).
  • Yetki itirazı: Arabulucu büronun yetkisini kendiliğinden inceleyemez. Karşı taraf en geç ilk toplantıda yetki itirazında bulunursa dosya sulh hukuk mahkemesine gönderilir; itiraz kabul edilirse kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulmalıdır. Bu sürede başvurulursa ilk başvuru tarihi esas alınır (7036 s. K. m. 3/9).
  • İlk toplantıya katılım: Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir; sonradan açılan davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (7036 s. K. m. 3/12; ikinci cümle 2024’te 7531 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir).
  • Ücret: Anlaşma sağlanamazsa iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve sonradan yargılama giderine eklenir; anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir (7036 s. K. m. 3/13, 3/14).
  • Asıl işveren–alt işveren: Asıl işveren–alt işveren ilişkisinin bulunduğu hâllerde işe iade talebiyle yapılan arabuluculukta anlaşma için iki işverenin görüşmelere birlikte katılmasını ve iradelerinin birbirine uygun olmasını arayan 7036 s. K. m. 3/15, Anayasa Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli, E. 2024/157, K. 2025/121 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bununla birlikte her iki işverenden talepte bulunulacaksa ikisinin de başvuruda gösterilmesi, dava şartı tartışmasını önler.
  • Sonuç: Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge hükmündedir ve ödenmezse ilamlı icra takibine konu edilebilir; sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava açılır.

Anlaşma imzalandıktan sonra dava açılabilir mi?

Arabuluculukta anlaşılan kalemler için kural olarak sonradan dava açılamaz; anlaşma tutanağı ilam niteliğindedir. Ancak istisnai durumlarda anlaşmanın geçersizliği ileri sürülebilir: işçinin iradesinin hata, hile veya korkutma (tehdit) ile sakatlanması, arabulucunun tarafsızlığını ihlal etmesi ya da arabuluculuk sürecinin fiilen hiç işletilmeyip matbu evrakla, ibranameye ilişkin koruyucu kuralların (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420) dolanılması bu hâllerdendir (9. HD, E. 2019/3694, K. 2019/13040). Bu iddiaların ispatı güç olduğundan, tutanak imzalanmadan önce hangi kalemlerin hangi tutarla kapatıldığı dikkatle okunmalıdır.

Anlaşma sağlanamayan durumda ise işe iade talebi için son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılmalı; parasal alacaklar ise 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava konusu yapılmalıdır.

Son Tutanakta Her Alacak Kalemi Yer Almalı

İşçilik alacaklarında arabuluculuk aşamasındaki en sık hak kaybı bu noktada yaşanır. Yargıtay’a göre arabuluculuk son tutanağında hangi alacak kalemleri hakkında anlaşmaya varılamadığı açıkça belirtilmelidir (9. HD, E. 2023/3384, K. 2023/7140). Daire bu yaklaşımını 2025 ve 2026 kararlarında da sürdürmektedir (9. HD, E. 2025/7023, K. 2025/8091; 9. HD, 31.03.2026, E. 2026/3687, K. 2026/2851).

DurumSonuç
Başvuruda yalnızca “işçilik alacakları” yazılmasıYeterli değil; her alacak ayrı ayrı belirtilmeli (9. HD, E. 2024/5890, K. 2024/9310)
Son tutanakta yer almayan kalem (ör. yıllık izin)O kalem için dava usulden reddedilir (9. HD, E. 2022/7742, K. 2022/10403)
Arabuluculuğa konu edilmeyen alacağın ıslahla davaya eklenmesiO alacak için usulden ret gerekir (9. HD, E. 2022/821, K. 2022/1540)
Son tutanağın dava dilekçesine eklenmemesiBir haftalık kesin süre verilir; eklenmezse usulden ret (7036 s. K. m. 3/2)

Bu nedenle arabulucuya başvururken kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil, ücret, kötüniyet tazminatı gibi tüm kalemlerin ayrı ayrı yazılması gerekir. Yargıtay, 02.06.2018 öncesindeki eski başvurularda genel ifadeleri yeterli saymış olsa da (9. HD, E. 2019/3610, K. 2019/10073) güncel başvurularda kalemlerin tek tek sayılması zorunludur.

Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli kararı

Anayasa Mahkemesi, 18.05.2026 tarihli Durmuş Çelik kararında (B. No: 2023/33449; Resmî Gazete 20.10.2026, sayı 33406), son tutanakta uyuşmazlığın yalnızca genel ifadeyle “işçi-işveren uyuşmazlığı” olarak gösterildiği bir dosyada kıdem ve fazla mesai alacaklarının usulden reddini aşırı şekilci bularak mahkemeye erişim hakkının (Anayasa m. 36) ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme; işverenin alacaklara itiraz ettiği, işçinin ise talebini sürdürdüğü durumda alacakların fiilen müzakere edildiğini, son tutanağın içeriği konusunda tarafları bilgilendirme yükümlülüğünün arabulucuda da bulunduğunu vurgulamıştır. Karar, işçilik alacaklarında arabuluculuğun dava şartı olmasını hukuka uygun saymaktadır; kalemlerin tek tek sayılması, ret riskini ortadan kaldırmanın en güvenli yolu olmaya devam etmektedir.

İşe İade Süreci ve Feshe Bağlı Alacaklar

İşe iade talebi için de önce arabulucuya gidilir. Başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalı; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır (4857 s. K. m. 20). Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; yani kesilmez, süre geçtikten sonra açılan dava mahkemece kendiliğinden reddedilir. İşe iade davalarında bölge adliye mahkemesinin kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulamaz (7036 s. K. m. 8/1-a).

İşe iade davası sürerken kıdem ve ihbar istenebilir mi?

İşe iade davası devam ederken iş sözleşmesi askıda kabul edilir; fesih henüz kesinleşmediği için kıdem, ihbar ve yıllık izin gibi feshe bağlı alacakları isteme koşulları oluşmamıştır. Bu dönemde açılan dava “erken açılmış dava” sayılır ve hukuki yarar yokluğundan reddedilebilir (9. HD, E. 2021/3036, K. 2021/7605). İki dava birlikte açılmışsa işe iade davası bekletici mesele yapılır. Bu dönemde yapılan arabuluculuğun da feshe bağlı alacaklar için dava şartını sağlamadığı kabul edilmiştir (9. HD, E. 2026/396, K. 2026/2809).

İşe başlatılmazsa yeniden arabulucuya gidilmeli

İşe iade davası kazanıldıktan sonra işveren işçiyi işe başlatmazsa, işe başlatmama tarihi yeni fesih tarihi olur. Bu tarihte doğan kıdem, ihbar ve yıllık izin alacakları için işe iade davasından önce düzenlenen arabuluculuk tutanağı yeterli değildir; yeniden arabulucuya başvurulması gerekir (9. HD, E. 2026/368, K. 2026/2807; E. 2025/7023, K. 2025/8091). Bu alacaklar yeni fesih tarihindeki ücret üzerinden hesaplanır ve dört aya kadar boşta geçen süre kıdeme eklenir.

İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri

AlacakZamanaşımıBaşlangıç
Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti5 yıl (25.10.2017’den sonra sona eren sözleşmeler); öncekiler için 10 yılSözleşmenin sona erdiği tarih
Ücret alacağı5 yılÜcretin muaccel olduğu (ödenmesi gereken) tarih
Fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücreti5 yılHer dönem alacağının muaccel olduğu tarih
İşe iade (arabuluculuk ve dava)Hak düşürücü süre: fesihten itibaren 1 ay; son tutanaktan itibaren 2 haftaFesih bildiriminin tebliği / son tutanak
  • Arabuluculukta süre durur: Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (7036 s. K. m. 3/17; 9. HD, E. 2025/3718, K. 2025/6401; 9. HD, E. 2024/14046, K. 2025/1122; 9. HD, E. 2023/14018, K. 2023/19045).
  • Yıllık izin ücreti fesihle doğar: Kullanılmayan izinler sözleşme devam ederken ücrete dönüşmez; iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel olur ve 5 yıllık zamanaşımı fesih tarihinden başlar (9. HD, E. 2023/14018, K. 2023/19045; 9. HD, E. 2025/3718, K. 2025/6401). İşe iade davası kazanıldığı hâlde işçi işe başlatılmazsa, yeni fesih tarihi işe başlatmama tarihidir ve süreler bu tarihten hesaplanır (9. HD, E. 2024/5116, K. 2024/7086).
  • Hizmet tespiti davası zamanaşımını kesmez: Tek başına hizmet tespiti davası açılması işçilik alacaklarında zamanaşımını kesmez (9. HD, E. 2023/14018, K. 2023/19045).

Örnek süre hesabı

Örnek: İş sözleşmesi 1 Mart 2022’de işveren tarafından feshedilmiş olsun. Kıdem ve ihbar tazminatı için 5 yıllık zamanaşımı kural olarak 1 Mart 2027’de dolar. İşçi 10 Şubat 2027’de arabulucuya başvurur ve son tutanak 3 Mart 2027’de düzenlenirse, aradaki 21 gün zamanaşımı süresine eklenir. Bu durumda süre yaklaşık 22 Mart 2027’ye uzar. Fazla mesai gibi dönemsel alacaklarda ise her ayın alacağı için süre ayrı işlediğinden, en eski aylara ait alacaklar daha önce zamanaşımına uğrayabilir.

Bu örnek yalnızca hesap mantığını gösterir; sürelerin dosyaya göre ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

İşçilik Alacaklarına Hangi Faiz Uygulanır?

AlacakFaiz türüBaşlangıç
Kıdem tazminatıMevduata uygulanan en yüksek faiz (1475 s. K. m. 14/11)Fesih tarihi; ayrıca ihtar gerekmez
Ücret, fazla mesai, hafta tatili, genel tatilMevduata uygulanan en yüksek faiz (4857 s. K. m. 34)Temerrüt tarihi; ihtar yoksa dava (artırılan kısım için artırım) tarihi
İhbar tazminatıKanuni faiz (3095 s. K.)Temerrüt tarihi; ihtar yoksa dava tarihi
Yıllık izin ücretiÜcret niteliğinde olduğundan, talep hâlinde mevduata uygulanan en yüksek faiz (4857 s. K. m. 34); aksi hâlde kanuni faizTemerrüt tarihi; ihtar yoksa dava tarihi

Arabuluculuk bürosuna başvurulması veya son tutanağın düzenlenmesi tek başına işvereni temerrüde düşürmez; faizin daha erken başlaması isteniyorsa alacak kalemleri ve tutarları gösterilerek ödeme süresi veren bir ihtarname gönderilmesi gerekir (9. HD, E. 2024/5116, K. 2024/7086). Faiz tutarı için faiz hesaplayıcısı kullanılabilir.

Fazla Mesai Nasıl İspatlanır?

Fazla çalışma alacağında en çok tartışılan konu ispattır; ispat yükü fazla çalıştığını iddia eden işçidedir. Yargıtay’ın yerleşik ilkeleri özetle şöyledir (9. HD, E. 2025/7023, K. 2025/8091):

DurumSonuç
İşçinin imzasını taşıyan bordroSahteliği ispatlanana kadar kesin delildir.
Fazla mesai tahakkuku bulunan bordroyu işçi ihtirazi kayıt koymadan imzalamışsaBordroda görünenden daha fazla çalışma ancak yazılı delille ispatlanabilir.
İmzasız bordroda fazla mesai tahakkuku varsaBu tutarların bankadan ödendiği ispatlanırsa hesaplanan alacaktan düşülür.
Fazla çalışma tanıkla ispatlanmışsaHastalık, izin ve benzeri nedenlerle çalışılmayan günler gözetilerek hakkaniyet indirimi yapılması gerekir.

Bu nedenle bordroda fazla mesai tahakkuku varsa ve gerçek çalışma bunun üzerindeyse, bordroyu imzalarken “ihtirazi kayıt” (itiraz şerhi) düşmek veya fazla çalışmayı gösteren yazılı kayıtları saklamak önem taşır.

İbraname İmzalamadan Önce

İşveren, sözleşme sona ererken işçiden “tüm haklarımı aldım” içerikli bir ibraname isteyebilir. TBK m. 420’ye göre işçinin işverene karşı alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olması için şu şartların hepsi gerekir (9. HD, E. 2019/3694, K. 2019/13040):

  • Yazılı olması,
  • İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra yapılması,
  • İbra edilen alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi,
  • Ödemenin hak edilen miktara göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılması.

Bu şartlara uymayan ibra sözleşmeleri kesin olarak hükümsüzdür. Gerçek alacak tutarını içermeyen bir ibraname, ödeme bankadan yapılmış olsa bile yalnızca ödenen miktar kadar makbuz hükmünde kabul edilir; bakiye alacak istenebilir.

Dava Hangi Mahkemede Açılır, Nasıl Yürür?

KonuKuralDayanak
Görevli mahkemeİş mahkemesi (iş ilişkisinden doğan her türlü hukuk uyuşmazlığı)7036 s. K. m. 5/1-a
Yetkili mahkemeDavalının dava tarihindeki yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer; davalı birden fazlaysa birinin yerleşim yeri. Aykırı yetki sözleşmesi geçersizdir7036 s. K. m. 6
Yargılama usulüBasit yargılama usulü7036 s. K. m. 7/1
Kanun yoluHMK hükümlerine göre istinaf ve temyiz; süre ilamın tebliğinden işler7036 s. K. m. 7/3-4
İşe iade kararlarıBölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz yolu kapalı7036 s. K. m. 8/1-a

Basit yargılama usulünde dilekçeler teatisi kısa tutulur ve deliller dilekçelerle birlikte gösterilmelidir; bu nedenle tanık listesi, bordro ve banka kayıtları dava dilekçesiyle birlikte sunulmalıdır.

Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Kısmi Dava ve Talep Artırımı

İşçilik alacaklarında sıkça kullanılan belirsiz alacak davası (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 107), 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle 31.07.2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski hüküm uygulanmaya devam eder (7589 s. K. geçici m. 1/10).

Yeni davalarda fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava açılır. HMK m. 109/4’e göre alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Önceki uygulamada kısmi davada bakiye alacak için zamanaşımı ancak ıslah tarihinde kesildiğinden, ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı def’i işçilik davalarında önemli hak kayıplarına yol açıyordu. Yeni hükümle, dava tarihinde zamanaşımına uğramamış alacak için artırılan kısma karşı zamanaşımı def’inin sonuç doğurmayacağı değerlendirilmektedir.

Bu düzenlemeden yararlanmak için dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır: artırım hakkı tek seferliktir, bu nedenle bilirkişi raporuna itirazlar netleşmeden kullanılmamalıdır; arabuluculuğa konu edilmemiş bir kalem artırım yoluyla davaya eklenemez; işe iade gibi hak düşürücü süreye bağlı talepler bu kapsamda değildir.

Gerekli Belgeler

  • İş sözleşmesi, fesih bildirimi veya istifa/fesih dilekçesi,
  • Ücret bordroları ve maaşın yattığı banka hesap dökümleri,
  • SGK hizmet dökümü (e-Devlet’ten alınabilir),
  • Puantaj kayıtları, giriş-çıkış kartları, vardiya çizelgeleri,
  • Fazla mesai ve tatil çalışmalarını gösteren yazışmalar, mesajlar, görev listeleri,
  • Tanıkların ad ve iletişim bilgileri (tercihen aynı dönemde çalışmış kişiler),
  • Varsa ihtarname ve işverene gönderilen yazılar,
  • Arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı örneği (dava aşamasında).

Adım Adım Süreç

  1. Alacak kalemlerini ve tutarlarını belirleyin (bordro, banka kayıtları, puantaj, tanık bilgileri).
  2. Faizin erken başlaması isteniyorsa işverene kalemleri ve tutarları gösteren ihtarname gönderin.
  3. Yetkili arabuluculuk bürosuna veya e-Devlet üzerinden başvurun; her alacak kalemini ayrı yazın.
  4. Arabuluculuk toplantısına katılın; görüşmeler kural olarak üç hafta, zorunlu hâllerde dört hafta içinde tamamlanır.
  5. Anlaşma sağlanırsa belge ilam niteliğindedir; son tutanakta kapatılan kalemleri ve tutarları imzadan önce kontrol edin.
  6. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslı veya onaylı örneğiyle yetkili iş mahkemesinde, kısmi dava olarak dava açın.
  7. Yargılamada tanık dinlenir, kayıtlar getirtilir ve alacaklar bilirkişi raporuyla hesaplanır; rapordan sonra talep bir defaya mahsus artırılır.
  8. Karara karşı istinaf ve şartları varsa temyiz yoluna gidilebilir.

Masraflar

Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa işçiden arabuluculuk ücreti alınmaz. Dava aşamasında ise başvurma ve peşin harç ile tebligat, tanık ve bilirkişi giderleri için gider avansı yatırılır. Davayı kaybeden taraf yargılama giderleri ve karşı tarafın vekâlet ücretinden sorumludur. Harç ve gider avansını karşılayamayacak durumdaki işçi adli yardım isteyebilir; Ankara Barosu gibi baroların adli yardım büroları da bu kapsamda başvuru kabul eder. Tahmini tutarlar için harç ve vekâlet ücreti hesaplayıcılarına bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

  • Başvuruda yalnızca “işçilik alacakları” yazmak: Tutanakta sayılmayan kalem için dava usulden reddedilebilir.
  • Arabuluculukta düşük tutarlı anlaşmayı aceleyle imzalamak: Anlaşma belgesi ilam niteliğindedir; sonradan aynı kalemler için dava açmak çoğu zaman mümkün olmaz.
  • İşe iade davası sürerken kıdem-ihbar davası açmak: Erken dava nedeniyle ret riski doğar.
  • İşe başlatılmayınca yeniden arabulucuya gitmemek: Eski tutanak yeni fesihten doğan alacaklar için yeterli değildir.
  • Yetki itirazı kabul edilince bir haftalık süreyi kaçırmak: Özellikle işe iadede hak düşürücü süre dolabilir.
  • Sözleşme biter bitmez ibraname imzalamak: Fesihten itibaren bir ay geçmeden yapılan ibra kesin hükümsüzdür; ancak bu belgeler yine de uyuşmazlık yaratır, imzalamadan önce içeriği okunmalıdır.
  • Dönemsel alacaklarda zamanaşımını tek tarihten hesaplamak: Fazla mesai ve ücret alacaklarında her ayın süresi ayrı işler.
  • Talep artırımını erken kullanmak: HMK m. 109/4’teki artırım hakkı bir defalıktır.
  • İlk toplantıya mazeretsiz katılmamak: Davada haklı çıkılsa bile masraf ve vekâlet ücreti yönünden aleyhe sonuç doğar.

Yasal Dayanaklar

  • 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (zorunlu arabuluculuk), m. 5 (görev), m. 6 (yetki), m. 7 (usul ve kanun yolu), m. 8 (temyiz edilemeyen kararlar),
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 17, 20, 24, 32, 34, 41, 46, 47, 59,
  • 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 (kıdem tazminatı ve faizi),
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420 (ibra),
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109/4 (kısmi davada talep artırımı); 7589 sayılı Kanun geçici m. 1/10,
  • 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (7036 m. 3/21 yollamasıyla, niteliğine uygun düştüğü ölçüde).

Kanun metinlerinin güncel hâli mevzuat.gov.tr üzerinden izlenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Arabuluculuğa gitmeden doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. İşçilik alacaklarında arabuluculuk, işe iade davalarında olduğu gibi dava şartıdır; aksi hâlde dava usulden reddedilir.

Arabuluculukta yıllık izni unuttum; davada isteyebilir miyim?

Son tutanakta yer almayan kalem için dava şartı gerçekleşmemiş sayılır. O kalem için ayrıca arabulucuya başvurmak gerekir; zamanaşımı süresine dikkat edilmelidir.

İstifa ettim; kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak salt istifa kıdem tazminatı hakkı vermez. Ancak ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılıksız bırakılması gibi haklı nedenlerle yapılan fesihlerde kıdem tazminatı istenebilir. İstifanın irade fesadıyla yapıldığının ispatı da ayrıca değerlendirilir.

Arabuluculuk için ücret ödeyecek miyim?

Anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma sağlanırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir.

Arabuluculuk ne kadar sürer?

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir.

Fazla mesaiyi nasıl ispatlarım?

Puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, yazışmalar ve özellikle aynı dönemde çalışmış tanıkların beyanları başlıca delillerdir. İmzalı ve fazla mesai tahakkuku içeren bordroyu itirazsız imzaladıysanız, daha fazla çalıştığınızı ancak yazılı delille ispatlayabilirsiniz; tanıkla ispatta ise hakkaniyet indirimi yapılır.

İşveren arabuluculuk toplantısına gelmezse ne olur?

Arabuluculuk anlaşmasızlıkla sona erer ve son tutanakla dava açılabilir. Mazeretsiz olarak katılmayan taraf tutanakta belirtilir ve davada yargılama giderleri ile vekâlet ücreti yönünden aleyhe sonuçlarla karşılaşır.

İşçilik alacağı davası hangi mahkemede açılır?

İş mahkemesinde; davalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?

Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir (1475 s. K. m. 14/11). İhbar tazminatında kanuni faiz uygulanır. Yıllık izin ücreti ise ücret niteliğinde olduğundan, talep edilmesi hâlinde 4857 sayılı İş Kanunu m. 34 uyarınca mevduata uygulanan en yüksek faiz istenebilir; faiz temerrüt, ihtar yoksa dava tarihinden işler.

Belirsiz alacak davası kaldırıldı; şimdi nasıl dava açılır?

31.07.2026’dan sonra kısmi dava açılır ve talep tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılır; zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4).

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.