Trafik Kazasında Değer Kaybı ve Hasar Farkı Nasıl Tazmin Edilir?

Trafik Kazasında Değer Kaybı, Hasar ve Hasar Farkı Nasıl Tazmin Edilir? – Asya Hukuk

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan:

Kısa cevap: Araç değer kaybı tazminatı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki farktır ve onarım bedelinden ayrı olarak karşı aracın trafik sigortacısından, sürücüsünden ve işleteninden istenebilir. Sigortacının eksik ödediği onarım bedeli ise hasar farkı olarak talep edilir; sigortacıya önce yazılı başvuru yapılır, sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da arabuluculuk sonrası asliye ticaret mahkemesine gidilir.

Trafik kazasından sonra araç onarılsa bile ikinci el piyasasında eski değerini çoğu zaman bulamaz. Bu kayıp değer kaybı olarak adlandırılır ve onarım bedelinden ayrı bir tazminat kalemidir. Sigorta şirketinin onarım için eksik ödeme yapması durumunda ise hasar farkı gündeme gelir. Bu yazıda maddi hasarlı kazalarda istenebilecek kalemleri, araç değer kaybı tazminatının hesaplanmasını, KDV ve iskonto uyuşmazlıklarını, görevli mahkemeyi, süreleri ve başvuru sürecini 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Yargıtay kararları ışığında ele alıyoruz. Bedensel zararlar ve manevi tazminat için trafik kazasında maddi ve manevi tazminat yazımıza bakılabilir.

Hukuki Dayanak: Gerçek Zarar İlkesi

Araç işleteni KTK m. 85 uyarınca aracın işletilmesinden doğan zarardan sorumludur; sürücü ise TBK m. 49 uyarınca kusuru oranında sorumludur. KTK m. 88 gereğince sorumlular zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zorunlu trafik sigortacısı da işletenin bu sorumluluğunu poliçe limiti ve sigortalının kusuru oranında karşılar (KTK m. 91).

Anayasa Mahkemesi’nin 29.12.2022 tarihli kararı (E. 2021/82, K. 2022/167) sonrasında trafik sigortası kapsamındaki zararların belirlenmesinde Genel Şartlar’daki soyut formüller yerine TBK’nın haksız fiile ilişkin gerçek zarar ilkeleri esas alınmaktadır. Yargıtay’ın ifadesiyle “haksız eylemlerde zarar sorumluları, gerçek zarardan sorumlu olurlar” (17. HD, E. 2016/13996, K. 2018/902).

Bu kararla KTK m. 90’daki Genel Şartlar’a yapılan atıf iptal edildiğinden, Genel Şartlar’daki formülle (baz değer kaybı × hasar etkisi × kullanılmışlık katsayısı) yapılan hesap tek başına yeterli sayılmamakta; yalnızca bu formüle dayanan bilirkişi raporlarıyla kurulan hükümler bozulabilmektedir. Değer kaybı, haksız fiil hükümleri ve gerçek zarar ilkesine göre somut aracın piyasa verileriyle belirlenir.

1. Hasar (Onarım Bedeli)

Onarımı mümkün araçlarda zarar; yedek parça, malzeme ve işçilik bedellerinin toplamıdır. Değişen parçalarda gerektiğinde amortisman indirimi yapılabilir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, bilirkişi raporunda amortisman düşülmüş parça bedeli, işçilik, değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedelinin ayrı ayrı hesaplanıp kusur oranına göre hükme esas alınmasını hukuka uygun bulmuştur (E. 2016/10159, K. 2017/4255).

Zarar gören, aracını kural olarak dilediği yerde onartabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, yurt dışında kayıtlı bir aracın onarım bedeline ilişkin uyuşmazlıkta onarım yerini seçme hakkını kabul etmekle birlikte, fahiş olduğu belirlenen bedellerin düşülmesini de hukuka uygun bulmuştur (E. 2023/386, K. 2023/11623). Bu nedenle onarımın makul piyasa koşullarında yaptırılması ve faturaların saklanması önemlidir.

2. Tam Hasar (Pert) Durumu

Onarım masrafı aracın kaza tarihindeki değerini aşıyorsa ya da araç onarım kabul etmiyorsa araç tam hasarlı sayılır. Bu durumda gerçek zarar, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile sovtaj (hurda) bedeli arasındaki farktır (17. HD, E. 2012/7598, K. 2012/13639).

Tam hasarda araç sahibine aracın kaza anındaki rayiç değeri ile sovtaj arasındaki fark ödendiğinden ayrıca değer kaybı istenemez. KTK m. 92/1-l de hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarma işlemi görmüş araçların değer kaybı taleplerini zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında bırakır. Yargıtay ayrıca, aracın önceki hasar kayıtları getirtilmeden ve pert/onarım seçeneği incelenmeden hazırlanan raporlarla hüküm kurulamayacağını belirtmiştir.

Sovtaj, hasarlı aracın hurda veya hasarlı hâliyle satılabileceği bedeldir. Sovtajın sigortacıya bırakılması hâlinde zarar görene aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin tamamı ödenir; sovtaj araç sahibinde kalırsa rayiç değerden sovtaj bedeli düşülür. Bu tercihin ve sovtaj bedelinin dayanağı olan ekspertiz raporunun ayrıca denetlenmesi gerekir.

3. Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Değer kaybı, gerçek zarar kapsamındadır ve trafik sigortası teminatına dahildir (17. HD, E. 2013/12905, K. 2013/12891). Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre hesap şu iki değer arasındaki farka dayanır:

  • Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri,
  • Aracın onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa değeri.

Bu farkı belirlerken bilirkişinin dikkate alması gereken başlıca ölçütler şunlardır (17. HD, E. 2017/483, K. 2018/1444; 4. HD, E. 2021/26052, K. 2022/14120):

ÖlçütNeden önemli?
Marka, model ve üretim yılıPiyasadaki talep ve fiyat seviyesi araca göre değişir.
Kaza anındaki kilometreYeni ve az kullanılmış araçlarda kayıp genellikle daha yüksektir.
Hasar gören parçaların niteliğiŞasi, direk, tavan gibi taşıyıcı aksamdaki işlemler değeri daha çok etkiler.
Uygulanan işlemBoya, düzeltme veya parça değişimi kaybın boyutunu değiştirir.
Geçmiş hasar ve tramer kayıtlarıAynı bölgede önceki hasar varsa yeni kayıp daha sınırlı kalabilir.

Yaşlı, yüksek kilometreli veya daha önce hasar görmüş araçlar

Aracın yaşlı olması, yüksek kilometrede bulunması ya da daha önce hasar kaydı bulunması tek başına değer kaybı talebini ortadan kaldırmaz; bu özellikler kaybın miktarını etkiler. Yargıtay, aracın önceki hasar dosyalarının getirtilmesini ve önceki hasarın aynı bölgeye isabet edip etmediğinin araştırılmasını aramakta, bu yapılmadan verilen kararları eksik inceleme gerekçesiyle bozmaktadır (17. HD, E. 2012/7598, K. 2012/13639). Onarılan araçta değer kaybı, onarım sonrası ikinci el piyasa değerindeki farkın incelenmesiyle belirlenir (4. HD, E. 2020/1876, K. 2021/473).

Bu ilkeler gözetilmeden hazırlanan yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak verilen kararlar Yargıtay tarafından bozulmaktadır. Yargıtay, değer kaybının belirlenmesinde aracın kullanım tarzının da gözetilmesi ve denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini vurgulamıştır (17. HD, E. 2016/13996, K. 2018/902). Farklı raporlar arasında çelişki bulunması hâlinde bu çelişkinin giderilmesi de aranır (4. HD, E. 2021/20376, K. 2022/5342).

Tahmini bir değer kaybı tutarı görmek için değer kaybı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz; ancak kesin tutar, somut aracın piyasa verilerine göre bilirkişi tarafından belirlenir.

4. Hasar Farkı

Hasar farkı; aracın onarımı için fiilen ödenen ya da eksper veya bilirkişi raporuyla gerekli görülen gerçek parça ve işçilik tutarı ile sigortacının eksik ödediği bedel arasındaki farktır. Eşdeğer veya yan sanayi parça üzerinden ödeme yapılması, iskonto uygulanması ya da ekspertiz raporunda bazı kalemlerin eksik bırakılması bu farkın başlıca nedenleridir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, onarım faturası ile sigortacının ödemesi arasındaki bakiye tutarın, değer kaybıyla birlikte poliçe limiti içinde sigortacıdan tahsiline ilişkin kararı onamıştır (E. 2016/11730, K. 2017/6488). Limit dışında kalan bakiye ise işleten ve sürücüden istenebilir. Hasar farkı için içtihatta ayrı bir formül bulunmaz; talep, gerçek zarar ilkesi çerçevesinde onarım bedelinin ödenmeyen bakiyesi olarak değerlendirilir.

Anlaşmalı servis iskontosu ve eşdeğer parça

Sigorta şirketleri ödemeyi çoğu zaman anlaşmalı servislerle veya parça tedarikçileriyle yaptıkları iskonto protokollerine ya da eşdeğer parça fiyatlarına göre hesaplar. Zarar gören üçüncü kişi bu protokollerin tarafı değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2021/3294, K. 2021/4214 sayılı kararına atıf yapan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, sigortacı ile anlaşmalı servisler arasındaki iskontonun zarar göreni bağlamayacağını ve iskontosuz onarım bedelinin esas alınmasının isabetli olduğunu belirtmiştir (E. 2023/36, K. 2025/1207). Orijinal parça ile onarım yerine eşdeğer parça kullanılmasını kabul etmenin zarar görenden beklenemeyeceği de Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2013/24664, K. 2015/3863 sayılı kararına dayanılarak ilk derece mahkemelerince uygulanmaktadır. Bu nedenle orijinal parça ile ödeme esas alınan parça arasındaki fark, hasar farkı olarak istenebilir.

Hasar bedeline KDV eklenir mi?

Onarım, parça ve işçilik hizmetleri katma değer vergisine tabidir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2014/9038, K. 2014/9078 sayılı kararına göre sigortacı gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, araç onarılsın veya onarılmasın, onarım faturası bulunsun veya bulunmasın, hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV’yi de ödemelidir; bu ilke İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararında da uygulanmıştır (E. 2021/1017, K. 2024/247). Aracını ticari işletmesine kayıtlı tutan ve onarım faturasındaki KDV’yi indirim konusu yapabilen KDV mükellefleri bakımından KDV’nin nihai zarar niteliği tartışmalıdır; bu durumda somut olayın koşullarına göre değerlendirme yapılır.

5. İkame Araç, Kazanç Kaybı ve Araç Mahrumiyeti

Aracın onarımda kaldığı süre boyunca kiralanan aracın bedeli, ulaşım gideri veya ticari araçlarda kazanç kaybı dolaylı zarar sayılır ve trafik sigortası teminatı dışındadır (KTK m. 92/k). Bu kalemler kusurlu sürücüden ve araç işleteninden talep edilir. Yargıtay, onarım süresi için günlük ulaşım kaybına ve ikame araç bedeline hükmedilen kararları onamıştır (17. HD, E. 2017/701, K. 2018/2190; E. 2016/7273, K. 2017/540). Hesapta aracın serviste fiilen beklediği süre değil, makul onarım süresi esas alınır. Kasko kapsamındaki onarımlarda parça gecikmesinden doğan mahrumiyet için kaskoda parça gecikmesi yazımıza bakılabilir.

Örnek Hesap: Değer Kaybı ve Hasar Farkı

Örnek: Aşağıdaki rakamlar tamamen varsayımsaldır ve yalnızca hesaplama mantığını göstermek için kullanılmıştır.

  • Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri: 1.000.000 TL
  • Onarım sonrasındaki ikinci el değeri: 920.000 TL
  • Onarım faturası (parça ve işçilik): 150.000 TL
  • Trafik sigortacısının dava öncesi ödediği tutar: 110.000 TL
  • Makul onarım süresi 15 gün, eşdeğer araç kiralama bedeli günlük 2.000 TL
KalemHesapKarşı araç %100 kusurluKarşı araç %75 kusurlu
Değer kaybı1.000.000 − 920.00080.000 TL60.000 TL
Onarım bedeliFatura tutarı150.000 TL112.500 TL
Doğrudan zarar toplamıDeğer kaybı + onarım230.000 TL172.500 TL
Sigorta ödemesi düşülür− 110.000 TL120.000 TL62.500 TL
İkame araç (yalnız sürücü ve işletenden)15 gün × 2.000 TL30.000 TL22.500 TL

Bu örnekte karşı araç tam kusurluysa 40.000 TL hasar farkı ve 80.000 TL değer kaybı olmak üzere 120.000 TL, poliçe limiti yeterliyse trafik sigortacısından istenebilir; 30.000 TL ikame araç bedeli ise yalnızca sürücü ve işletenden talep edilir. Zarar görenin %25 kusurlu olduğu senaryoda ise tüm kalemler karşı tarafın %75 kusur oranına göre hesaplanır. Gerçek bir dosyada dava öncesi ödemenin güncellenmiş değeriyle düşülmesi, faiz ve poliçe limiti ayrıca dikkate alınır.

Kim Neyden Sorumlu?

Zarar kalemiTrafik sigortasıSürücü ve işleten
Onarım bedeli (hasar)Var, poliçe limiti ve kusur oranındaVar
Hasar farkıVar, poliçe limiti içindeVar (limit üstü bakiye dahil)
Değer kaybıVar (pert araç hariç)Var
Pert araçta rayiç değer – sovtaj farkıVar, poliçe limiti içindeVar
İkame araç, kazanç kaybı, mahrumiyetYok (KTK m. 92/k)Var

Kusur Oranı, Poliçe Limiti ve Kasko Mahsubu

  • Kusur oranı: Sorumlular yalnızca karşı aracın kusur oranına isabet eden zarardan sorumludur; zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım tazmin edilmez (TBK m. 52).
  • Poliçe limiti: Sigortacının sorumluluğu kaza tarihindeki araç başı maddi hasar limitiyle sınırlıdır. Bu limitin aşılarak hüküm kurulması bozma sebebidir (4. HD, E. 2024/912, K. 2024/2339). Limitler her yıl yeniden belirlendiğinden kaza tarihindeki poliçe esas alınmalıdır.
  • Önceki ödemeler: Sigortacının kasko şirketine yaptığı rücu ödemesi limitten düşülür (17. HD, E. 2016/13996, K. 2018/902). Dava öncesi ödemelerin nasıl düşüleceği sigorta ödemesinin mahsubu yazımızda anlatılmıştır.
  • Garame: Birden fazla zarar görenin bulunduğu ve toplam zararın limiti aştığı kazalarda limit, zarar görenler arasında oranlı paylaştırılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sigortacının garameyi gözetmeden diğer zarar görenlere ödeme yapmasını kendi kusuru olarak değerlendiren ve garame hesabına göre hüküm kuran hakem kararını onamıştır (E. 2022/5056, K. 2023/10088).

Aracım kaskoluysa ne olur?

Kaskolu araçta zarar gören, onarımı kasko şirketine yaptırabilir. Kasko şirketi ödediği tutar oranında sigortalısının haklarına halef olur ve karşı tarafın trafik sigortacısına rücu eder. Ancak kasko poliçeleri genellikle değer kaybını karşılamadığından, değer kaybı ve kasko ödemesinin karşılamadığı kalemler için karşı tarafın trafik sigortacısına ve sorumlulara ayrıca başvurulabilir.

Değer Kaybı Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Görevli mahkeme: Sigorta hukukundan doğan davalar, tarafların sıfatına bakılmaksızın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 4/1-a uyarınca ticari davadır. Zarar gören ile karşı aracın trafik sigortacısı arasında bir sözleşme veya tüketici işlemi bulunmadığından, zarar gören tüketici olsa da araç değer kaybı tazminatı ve hasar farkı davası tüketici mahkemesinde değil asliye ticaret mahkemesinde açılır. Ayrı asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Talep yalnızca tacir olmayan sürücü ve işletene yöneltilmişse genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Arabuluculuk: Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m. 5/A). Sıralama şöyledir: önce KTK m. 97 uyarınca sigortacıya yazılı başvuru, cevap gelmez veya talep karşılanmazsa arabuluculuk, anlaşma sağlanamazsa dava. Sigorta Tahkim Komisyonu yolu seçilirse arabuluculuk aranmaz.

Yetkili mahkeme: Dava; sigortacının şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer ya da kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde açılabilir (KTK m. 110/2). Haksız fiil davalarına ilişkin HMK m. 16 uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Örneğin Ankara’da oturan araç sahibi, başka bir ilde meydana gelen kaza için davayı Ankara’da açabilir. Değer kaybı taleplerinde Ankara’da avukatlık ve hukuki danışmanlık sürecinde ekspertiz raporu, onarım faturaları ve aracın hasar geçmişi birlikte incelenmelidir.

YolÖn şartKime karşıNot
Sigorta Tahkim KomisyonuSigortacıya başvuru; olumsuz cevap veya 15 iş günü içinde cevap verilmemesi (5684 s.K. m. 30/13)Yalnız sigortacıArabuluculuk yok; belirli tutarın üzerindeki kararlara itiraz ve temyiz yolu açık
Asliye ticaret mahkemesiKTK m. 97 başvurusu ve TTK m. 5/A arabuluculukSigortacı, sürücü ve işletenİkame araç gibi dolaylı zararlar da aynı davada sürücü ve işletenden istenebilir
Asliye hukuk mahkemesiSigortacıya başvuru şartı yokYalnız tacir olmayan sürücü ve işletenSigortacı davalı değilse

Başvuru, Süreler ve Dava Türü

  • Yazılı başvuru şartı: Trafik sigortacısına karşı dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez ya da talebi karşılamazsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir (KTK m. 97).
  • Ödeme ve temerrüt: Sigortacı gerekli belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m. 99). Sürücü ve işleten ise kaza tarihinden itibaren faiz yükümlülüğü altındadır. Faizin başlangıcı aşağıda ayrıca açıklanmıştır.
  • Zamanaşımı: Maddi zarar talepleri, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m. 109). Zamanaşımının tazminat yükümlüsüne karşı kesilmesi sigortacıya karşı da, sigortacıya karşı kesilmesi tazminat yükümlüsüne karşı da sonuç doğurur (KTK m. 109/3).
  • Dava türü: Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m. 107, 7589 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni davalarda fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava açılır; talep tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4). 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre görülmeye devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m. 1/10).
  • Kanun yolu: Mahkeme kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf, parasal sınırı aşan bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı iki hafta içinde temyiz yoluna gidilebilir (HMK m. 345, m. 361). Tahkim kararlarında ise kesinlik ve itiraz sınırları 5684 sayılı Kanun m. 30/12’de düzenlenmiş olup her yıl güncellenir.

Faiz hangi tarihten itibaren istenir?

SorumluFaiz başlangıcıDayanak
Sürücü ve işletenKaza (haksız fiil) tarihi4. HD, E. 2021/26052, K. 2022/14120
Trafik sigortacısı (başvuru yapılmışsa)KTK m. 97 başvurusu ve belgelerin tesliminden itibaren sekiz iş günü dolduğunda temerrütKTK m. 99
Trafik sigortacısı (başvuru yoksa)En geç dava veya tahkim başvurusu tarihi4. HD, E. 2021/20376, K. 2022/5342

Talep ıslah veya bedel artırımı yoluyla yükseltilmişse artırılan kısım için de faiz istenmeli; mahkemenin bu faiz talebi hakkında karar vermemesi bozma sebebidir (17. HD, E. 2014/11445, K. 2014/13833). 7589 sayılı Kanun ile 3095 sayılı Kanun m. 1 değiştirilmiş ve kanuni faiz oranı, Merkez Bankası’nın önceki yıl 31 Aralık tarihindeki reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiştir. Tahmini faiz tutarı için faiz hesaplayıcı kullanılabilir.

Adım adım değer kaybı başvurusu

  1. Kaza tespit tutanağının düzenlenmesi ve karşı aracın sigorta bilgilerinin alınması.
  2. Aracın onarımı ve ekspertiz raporu ile faturaların temin edilmesi.
  3. Değer kaybı ve varsa hasar farkı için karşı aracın trafik sigortacısına belgelerle yazılı başvuru yapılması.
  4. 15 günlük sürenin beklenmesi; ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması ya da arabulucuya gidilmesi.
  5. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa asliye ticaret mahkemesinde kısmi dava açılması.
  6. Bilirkişi raporuyla kusur, değer kaybı ve hasar tutarının belirlenmesi; karara karşı kanun yollarının değerlendirilmesi.

Gerekli Belgeler

  • Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu
  • Ekspertiz raporu ve hasar fotoğrafları
  • Onarım faturaları ve servis iş emri
  • Araç ruhsatı ve sürücü belgesi; aracın ticari kullanımı varsa vergi kaydı
  • Tramer (hasar geçmişi) kaydı
  • Sigortacıya yapılan yazılı başvuru, cevap yazısı ve yapılan ödemelerin dekontları
  • Ekspertiz raporunda parça listesi; eşdeğer parça veya iskonto uygulandıysa buna ilişkin hesap dökümü
  • Arabuluculuk son tutanağı (mahkeme yolunda)
  • İkame araç talebi için kira sözleşmesi ve faturalar

Sık Yapılan Hatalar

  • Sigortacının düşük teklifini kabul ederek ibraname imzalamak; yetersiz olduğu açık anlaşmaların iki yıl içinde iptali istenebilse de süreç uzar (KTK m. 111/2).
  • Pert araç için ayrıca değer kaybı talep etmek.
  • İkame araç ve kazanç kaybını trafik sigortacısından istemek.
  • Önceki hasar kayıtlarını dikkate almadan talepte bulunmak.
  • Onarım faturalarını ve parça değişim listesini saklamamak.
  • Sigortacıya yazılı başvuru yapmadan veya arabulucuya gitmeden asliye ticaret mahkemesinde dava açmak.
  • Sigortacının anlaşmalı servis iskontosu veya eşdeğer parça üzerinden yaptığı hesabı denetlemeden kabul etmek.
  • Değer kaybını Genel Şartlar formülüne dayanan rapora göre talep etmek; piyasa verisine dayalı bilirkişi incelemesi istememek.

Yasal Dayanaklar

  • 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85, 88, 90, 91, 92/1-k ve l, 97, 99, 109, 110, 111
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 51, 52
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4/1-a, 5/A
  • 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 16, 109/4, 345, 361
  • 7589 sayılı Kanun (HMK m. 107’nin kaldırılması, 3095 sayılı Kanun m. 1’deki faiz değişikliği)
  • Anayasa Mahkemesi’nin 29.12.2022 tarihli, E. 2021/82, K. 2022/167 sayılı kararı

Sık Sorulan Sorular

Değer kaybı için sigortaya başvurmadan dava açılabilir mi?

Trafik sigortacısına karşı dava açılmadan önce yazılı başvuru yapılması zorunludur. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilebilir.

Aracım pert oldu, ayrıca değer kaybı isteyebilir miyim?

Hayır. Pert hâlinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile sovtaj bedeli arasındaki fark ödenir; ayrıca değer kaybı istenemez.

Sigorta yan sanayi parça üzerinden ödeme yaptı, farkı alabilir miyim?

Gerçek onarım maliyeti ile sigortacının ödemesi arasındaki fark, hasar farkı olarak poliçe limiti içinde sigortacıdan, limit üstü kısım ise sürücü ve işletenden istenebilir.

Değer kaybı davası hangi mahkemede açılır?

Sigorta şirketine karşı açılan araç değer kaybı tazminatı davası, zarar gören tüketici olsa da asliye ticaret mahkemesinde açılır; dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Alternatif olarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.

Hasar bedeline KDV de eklenir mi?

Yargıtay uygulamasına göre gerçek zarar KDV dahil onarım bedelidir ve araç onarılmasa da KDV istenebilir. KDV’yi indirim konusu yapabilen ticari işletmeler bakımından somut değerlendirme yapılır.

Değer kaybı için kaç yıl içinde başvurmalıyım?

Araç değer kaybı tazminatı talebi, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m. 109).

Kendi kusurum varsa değer kaybı alabilir miyim?

Evet, ancak yalnızca karşı aracın kusur oranına isabet eden kısım istenebilir. Tamamen kusurlu olan sürücü, karşı taraftan değer kaybı talep edemez.

Eski model araçta da değer kaybı oluşur mu?

Oluşabilir; aracın yaşlı olması veya önceden hasar görmüş olması değer kaybını tek başına engellemez, ancak yaşı, kilometresi ve önceki hasarları kaybın miktarını önemli ölçüde etkiler. Önceki hasarın aynı bölgede olup olmadığı da araştırılır.

Değer kaybı sigortanın formülüyle mi hesaplanır?

Hayır. Anayasa Mahkemesi kararından sonra Genel Şartlar’daki katsayılı formül tek başına esas alınmamakta; aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki gerçek piyasa farkı bilirkişi tarafından belirlenmektedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.