Kira Artışı Yasal Sınırın Üstünde İstenirse Ne Olur? Kiracının Hakları ve İtiraz Yolları

Kira Artışı Yasal Sınırı Aşarsa Ne Olur – Asya Hukuk

Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · Hazırlayan:

Kısa cevap: Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem için yapılan artış, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m.344). Sözleşmede daha yüksek bir oran yazılmış ya da kiraya veren daha fazlasını istemiş olsa bile sınırı aşan kısım geçersizdir; kiracı yalnızca yasal sınıra kadar artırılmış kirayı ödemekle yükümlüdür. Fazladan ödenen tutarın iadesi istenebilir; Yargıtay, sınırı aşan artışla ödenen kira farkının iadesine hükmeden kararı onamıştır (3. HD, 12.05.2026, E.2025/6193, K.2026/2965). Beş yılı dolduran kiralarda ise kira bedeli, kira tespit davasında hâkim tarafından emsal kiralar da dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (HUAK m.18/B).

Öne çıkan bilgiler

  • Yenilenen kira dönemindeki artış, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez; kural bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de uygulanır (TBK m.344/1).
  • Sınırı aşan artış anlaşması, aşan kısım bakımından geçersizdir; kiracı yasal sınıra kadar artırılmış kirayı ödemekle yükümlüdür.
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, TÜFE sınırını aşan artışta kira bedelinin TÜFE’ye göre tespiti ve fazla ödenen kira farkının iadesine dair kararı onamış; kuralın kiracısı tacir olan işyeri kiralarında da uygulandığını belirtmiştir (12.05.2026, E.2025/6193, K.2026/2965).
  • Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde kira bedeli, hâkim tarafından TÜFE oranı, kiralananın durumu ve emsal kiralar dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir (TBK m.344/3).
  • Kira tespit davası yeni dönemin başlangıcından en geç 30 gün önce açılırsa ya da bu süre içinde kiracıya yazılı bildirim yapılırsa, belirlenen kira yeni dönemin başından itibaren geçerli olur (TBK m.345).
  • Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B).
12 aylık
TÜFE ortalaması üst sınırdır
Geçersiz
Sınırı aşan artış kısmı
5 yıl
Sonrasında hâkim belirler
30 gün
Tespit davası için kritik eşik

Kira yılı dolmak üzere olan bir kiracıya kiraya verenden mesaj geliyor: “Piyasa bu, yeni kira şu kadar.” İstenen artış yasal oranın neredeyse iki katı. Kiracı ya bu tutarı kabul edip ödeyeceğini ya da evden çıkmak zorunda kalacağını düşünüyor. Oysa kanun bu konuda açık: ilk beş yıl içinde artışın üst sınırı bellidir ve bu sınırı aşan anlaşma, aşan kısım için geçersizdir.

Aşağıdaki sorular, uygulamada kiracı ve kiraya verenlerden en sık duyduğumuz sorulardır.

Kira artış oranı nasıl belirlenir?

Kısa yanıt: Üst sınır, TÜİK’in açıkladığı TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır; sözleşmede daha düşük bir oran varsa o uygulanır.

Türk Borçlar Kanunu‘nun 344. maddesine göre artış, bir önceki kira yılında TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Kural olarak, sona eren kira yılının son ayına ait oran esas alınır. Örneğin kira yılı 1 Aralık 2026’da yenilenen bir sözleşmede, TÜİK’in Aralık 2026’nın ilk günlerinde açıklaması beklenen Kasım 2026 verisi kullanılır. 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2024 arasında konut kiralarında uygulanan yüzde 25 sınırı sona ermiştir; bugün yalnızca TÜFE sınırı geçerlidir.

DurumUygulanacak artışDayanak
Sözleşmede TÜFE ortalamasından düşük bir oran varSözleşmedeki oranTBK m.344/1
Sözleşmede TÜFE ortalamasından yüksek bir oran varEn fazla TÜFE on iki aylık ortalama oranıTBK m.344/1
Sözleşmede artış hükmü yokTaraflar anlaşır ya da hâkim TÜFE sınırı içinde belirlerTBK m.344/2
Beş yıldan sonra yenilenen dönemHâkim; TÜFE, kiralananın durumu ve emsal kiralarTBK m.344/3

Güncel oranla kendi kiranızı hesaplamak için hukuki hesaplayıcılar sayfasındaki kira artış hesaplayıcısı kullanılabilir.

Kira yasal sınırın üstünde artırılırsa ne olur?

Kısa yanıt: Sınırı aşan kısım geçersizdir; kiracı yalnızca yasal tutarı ödemekle yükümlüdür ve fazla ödediğini geri isteyebilir.

TBK m.344, tarafların yenilenen dönem kirasına ilişkin anlaşmalarını ancak TÜFE sınırını aşmamak koşuluyla geçerli sayar. Bu, kiracının imzalı bir protokolle daha yüksek bir artışı kabul etmiş olması hâlinde de değişmez: ilk beş yıl içinde sınırı aşan kısım, kiracıyı bağlamaz. Kiraya veren sözleşmede ÜFE, sabit yüksek oran ya da “piyasa koşulları” gibi bir ölçü yazmış olabilir; artış yine TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır.

⚠ “Kabul etmezsen çık” baskısı karşısında

  • Kiraya veren, yalnızca fazla artışı kabul etmediğiniz için sözleşmeyi sona erdiremez; belirli süreli sözleşmenin süresinin bitmesine dayanarak da fesih yapamaz (TBK m.347).
  • Sebep göstermeden fesih, ancak on yıllık uzama süresinin dolmasından sonra ve kanundaki bildirim süresine uyularak mümkündür.
  • Bu nedenle tartışma sürerken kiranın yasal tutarının eksiksiz ve zamanında ödenmesi gerekir.

Kiracı ne yapmalı? Adım adım

Kısa yanıt: Doğru oranı hesaplayın, yazılı bildirimde bulunun, yasal tutarı bankadan açıklamalı ödeyin ve fazla ödeme varsa iadesini isteyin.

Fazla artış talebi karşısında izlenecek yol

1Sözleşmeyi okuyun. Başlangıç tarihi, kira yılı ve artış maddesi tespit edilmelidir; kaçıncı kira yılında olunduğu, beş yıl kuralı bakımından da önemlidir.
2Doğru oranı hesaplayın. Sona eren kira yılının son ayına ait TÜFE on iki aylık ortalaması ile sözleşmedeki oran karşılaştırılır; düşük olan uygulanır.
3Yazılı bildirimde bulunun. Yasal oranın üzerindeki talebi kabul etmediğiniz, delil niteliği taşıyan bir yolla (noter, iadeli taahhütlü mektup veya kayıtlı e-posta gibi) bildirilmelidir.
4Yasal tutarı bankadan ödeyin. Havale açıklamasında hangi ayın kirası olduğu ve tutarın TBK m.344’e göre hesaplandığı yazılmalıdır.
5Fazla ödediyseniz iadesini isteyin. Önce arabulucuya başvurulur; anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılır.
YENİ DÖNEMDEN 30 GÜN ÖNCE
Kiraya verenin tespit davası veya yazılı bildirim eşiği (TBK m.345)
YENİ KİRA YILI
En fazla TÜFE on iki aylık ortalaması kadar artış
ANLAŞMAZLIK
Arabulucuya başvuru (HUAK m.18/B)
ANLAŞAMAMA
Sulh hukuk mahkemesinde dava
5. YILIN SONU
Kira, hâkim tarafından emsallere göre belirlenebilir

Fazla ödediğim kirayı geri alabilir miyim?

Kısa yanıt: Evet. Yargıtay, TÜFE sınırını aşan artışla ödenen kira farkının iadesine hükmeden kararı onamıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 12.05.2026 tarihli kararına konu olayda kiraya veren, sözleşmedeki ÜFE hükmüne dayanarak yüzde 32,34 oranında artış uygulamıştı. İlk derece mahkemesi, artışın yüzde 19,62 olan TÜFE on iki aylık ortalamasıyla sınırlı olduğunu tespit ederek kira bedelini buna göre belirledi ve dava tarihine kadar fazla ödenen 51.708,30 TL’nin kiracıya iadesine karar verdi. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetti, Yargıtay da kararı onadı (E.2025/6193, K.2026/2965). Kararda, TÜFE sınırının kiracısı tacir olan işyeri kiralarında da uygulandığı belirtildi.

Uygulamada fazla tutarın baskı altında ödendiği durumlarla sık karşılaşıyoruz. Böyle bir durumda ödemenin ihtirazi kayıtla, yani fazlasını kabul etmediğinizi dekontta veya yazılı bildirimde açıkça belirterek yapılması, sonraki iade talebinde tartışmaları azaltır.

KararKonuÖne çıkan ilke
Yargıtay 3. HD, 12.05.2026, E.2025/6193, K.2026/2965ÜFE ile yapılan kira artışı ve fazla ödenen kiranın iadesiArtış TÜFE on iki aylık ortalamasıyla sınırlıdır; sınırı aşan ödemenin iadesine karar verilir; kural kiracısı tacir olan işyerlerinde de uygulanır.

Hukuki yardım notu

İade talebinde hangi dönemler için ne kadar fazla ödendiğinin dekontlarla ortaya konulması ve arabuluculuk başvurusunun doğru tutar üzerinden yapılması gerekir. Bu aşamada bir avukattan hukuki yardım alınması yerinde olur.

Ev sahibinin yolu: kira tespit davası ve 5 yıl kuralı

Kısa yanıt: İlk beş yılda kiraya veren TÜFE sınırını aşamaz; beş yıldan sonra kiranın emsallere göre belirlenmesi için tespit davası açabilir.

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde, taraflar anlaşmış olsun ya da olmasın, her beş yıllık dönemin sonunda kira bedeli hâkim tarafından TÜFE oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete göre belirlenir (TBK m.344/3). Bu belirleme ancak kira tespit davasıyla yapılabilir; kiraya veren tek taraflı olarak piyasa kirası isteyemez. Davanın açıldığı tarih, yeni kiranın hangi dönemden itibaren uygulanacağını belirler:

Kiraya verenin işlemiYeni kiranın geçerli olduğu tarih
Yeni dönem başlamadan en geç 30 gün önce dava açtıYeni dönemin başından itibaren
Yeni dönemden en geç 30 gün önce yazılı bildirim yaptı ve dava yeni dönem sonuna kadar açıldıYeni dönemin başından itibaren
Sözleşmede artış hükmü var ve dava yeni dönem sonuna kadar açıldıYeni dönemin başından itibaren
Bu koşulların hiçbiri yokDavanın açıldığı dönemi izleyen dönemden itibaren

Kira tespit davasından önce de arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk aşamasında emsal kira araştırması yapılıp makul bir rakam üzerinde anlaşılması, uzun bir yargılamadan çoğu zaman daha az maliyetlidir.

Kiracıyı tahliyeye götürebilecek riskler nelerdir?

Kısa yanıt: Kiranın hiç ödenmemesi, eksik ödenmesi ve baskı altında imzalanan tahliye taahhüdü en büyük risklerdir.

Artışı kabul etmeyen kiracının en büyük hatası, kirayı tümüyle ödemeyi bırakmaktır. Sözleşmede artış hükmü varsa yasal sınıra kadar artırılmış kira borçtur; eski tutarı ödemeye devam etmek fark kadar temerrüt riski doğurur. Kira borcunu ödemeyen kiracıya 30 gün süre verilerek fesih ihtarı yapılabilir (TBK m.315); bir kira yılı içinde iki haklı ihtara sebep olunması da tahliye sebebidir (TBK m.352/2). Kiralananın teslim edilmesinden sonra belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlenen kiracı, o tarihte boşaltmazsa tahliye taahhüdüne dayanılarak tahliye istenebilir (TBK m.352/1).

Kira artışında sık yapılan hatalar hangileri?

✕Artışı tartışırken kirayı hiç ödememek. Temerrüt ve iki haklı ihtar yoluyla tahliye riski doğar (TBK m.315, m.352/2).
✕Fazla artışı itirazsız ödemek. Ödeme ihtirazi kayıtla yapılmalı, yazılı bildirimde bulunulmalıdır.
✕Elden veya açıklamasız ödeme yapmak. Havale açıklamasında dönem ve tutar açıkça yazılmalıdır.
✕Yanlış ayın oranını kullanmak. Sona eren kira yılının son ayına ait on iki aylık ortalama esas alınır.
✕Baskı altında tahliye taahhüdü imzalamak. Yazılı tahliye taahhüdü, belirtilen tarihte boşaltılmazsa tahliye sebebidir (TBK m.352/1).
✕Arabuluculuğu atlayıp doğrudan dava açmak. Dava şartı eksikliği nedeniyle dava usulden reddedilir.

Ankara’da kira uyuşmazlığı nerede çözülür?

Kira ilişkisinden doğan davalarda görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4). Dava, davalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde açılabilir; uygulamada bu çoğu zaman kiralananın bulunduğu yerdir. Ankara’da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu, ilgili adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır. Kiralananın bulunduğu ilçeye göre hangi adliyeye başvurulacağı için Ankara adliyeleri sayfasına bakılabilir. Sulh hukuk mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin ilgili hukuk dairesinde yapılır.

Hukuki yardım notu

Kira tespit, iade ve tahliye davalarında süreler ve dava açma tarihi sonuca doğrudan etki eder. Özellikle beşinci kira yılının sonuna yaklaşıldığında iki tarafın da hukuki durumunu önceden değerlendirmesi gerekir. Bu aşamada bir avukattan hukuki yardım alınması yerinde olur.

Yasal dayanaklar

Sık Sorulan Sorular

Kira artış oranı yasal sınırın üstünde istenirse ne olur?

Sınırı aşan kısım geçersizdir. Kiracı yalnızca bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalaması kadar artırılmış kirayı ödemekle yükümlüdür; fazladan ödenen tutarın iadesi istenebilir (TBK m.344).

Zammı kabul etmezsem ev sahibi beni çıkarabilir mi?

Yalnızca fazla artışı kabul etmemek tahliye sebebi değildir. Kiraya veren, belirli süreli sözleşmenin süresinin bitmesine dayanarak da sözleşmeyi sona erdiremez; sebep göstermeden fesih ancak on yıllık uzama süresinden sonra mümkündür (TBK m.347).

Fazla ödediğim kirayı geri alabilir miyim?

Evet. Önce arabulucuya başvurulur, anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, TÜFE sınırını aşan artışla ödenen kira farkının iadesine hükmeden kararı onamıştır.

Kira artışında hangi ayın TÜFE oranı uygulanır?

Kural olarak sona eren kira yılının son ayına ait TÜFE on iki aylık ortalaması esas alınır. Aralık 2026’da yenilenen sözleşmelerde TÜİK’in Aralık başında açıkladığı Kasım 2026 verisi kullanılır.

Beş yıl dolunca kira ne kadar artar?

Beş yıldan sonra kira bedeli, kira tespit davasında hâkim tarafından TÜFE oranı, kiralananın durumu ve emsal kiralar dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Yeni kiranın hangi dönemden itibaren uygulanacağı davanın açılma zamanına bağlıdır (TBK m.345).

Kira uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; ilamsız icra yoluyla tahliye bu kuralın dışındadır (HUAK m.18/B).

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. © Asya Hukuk – Tüm hakları saklıdır; yazının tamamı veya bir bölümü kaynak gösterilmeden kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.